Η μεγάλη «τρύπα» στην απόφαση του ΣΤΕ για τον ΝΟΚ είναι η δήλωση του Εκπροσώπου Τύπου του ΣΤΕ στο Συνέδριο «INVEST IN GREECE» ότι το «το Δικαστήριο βρήκε τρόπο να περιορίσει τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας ενώ δεν το επιτρέπει ρητά ο νόμος»

 

Περιβάλλον: Το έμαθες έχουμε νέο Υπουργό στο Περιβάλλοντος.

Αρχιτέκτονας: Το έμαθα.

Περιβάλλον: « Μοντέλο Αριστοτέλη στα θέματα Πολεοδομίας, Χωροταξίας, Περιβάλλοντος»   θα εφαρμόσει, γράφουν,  ο Νέος Υπουργός. Είπε, γράφουν, χαρακτηριστικά : «πριν από 25 αιώνες ο Αριστοτέλης είχε πει ότι: «το ευ ζην εστί το ευ οικείν», σημειώνοντας ότι «αντικειμενικά το ευ ζην για τους περισσότερους πολίτες μπορεί να επιτευχθεί μόνο αν βελτιώσουμε τις πόλεις μας».

Αρχιτέκτονας: ………..

Περιβάλλον:  Γιατί δεν σχολιάζεις;

Αρχιτέκτονας: Τι να σχολιάσω. Ο Νέος Υπουργός, κατέφυγε στη γνωστή τακτική της παράταξής του, στον ψευτοκλασικισμό, που λέμε. Και όταν μιλάμε για ψευτοκλασικισμό, μιλάμε για μια από τις πιο συντηρητικές μορφές του αστικού ανθρωπισμού. 

Περιβάλλον:  Βλέπω όμως ότι στις συζητήσεις που έχουν ανοίξει μετά την απόφαση του ΣΤΕ για τον ΝΟΚ παίρνουν μέρος και συζητούν Νομικοί, με γνώσεις Πολεοδομίας, γράφουν.  

Αρχιτέκτονας:  Λυπάμαι που θα το πω, αλλά γνώσεις Πολεοδομίας δεν έχουν οι Νομικοί. Γνώσεις Πολεοδομίας έχουν οι Αρχιτέκτονες με εξειδίκευση στην Πολεοδομία. Για να αποκτήσει κάποιος τον τίτλο του  Πολεοδόμου, πρέπει να είναι Αρχιτέκτονας, και πέρα από τις βασικές γνώσεις που περιλαμβάνει η Αρχιτεκτονική στα μαθήματα Πολεοδομίας,  πρέπει  να έχει γνώσεις της Ιστορίας της Πολεοδομίας και ιδίως την ιστορία της Πόλης μετά την βιομηχανική επανάσταση, όπου έχουμε την δημιουργία της ταξικής πόλης, και να είναι βαθύς γνώστης των Πολεοδομικών επιλογών  που εφαρμόστηκαν  από την βιομηχανική επανάσταση και μετά. Και όταν μιλάμε για Πολεοδομικές επιλογές μιλάμε για Πολιτικές-κοινωνικές-οικονομικές επιλογές. Και αν προσέξεις, γιατί από ότι κατάλαβα μιλάς για το συνέδριο «INVEST IN GREECE»   το θέμα που συζητήθηκε είναι  η απόφαση σχετικά με τις άδειες που εκδόθηκαν πριν από τις 11/12/2024 και επειδή  δεν έχουν ξεκινήσει ακόμη εργασίες, δεν τις προστατεύει ο Νόμος.  «Οι καλύτεροι Μηχανικοί της Χώρας» λένε « δεν μπορούν να βρουν τι σημαίνει η έννοια της «έναρξης εργασιών»!!!  Έναρξη εργασιών σημαίνει σε νέα οικοδομή , έναρξη των εργασιών εκσκαφής. Αυτό αποδεικνύεται:  Αν το οικόπεδο υποχρεούται σε έλεγχο της εκσκαφής από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, τότε κατά την έναρξη της εκσκαφής παρίσταται Αρχαιολόγος, αν διαπιστώσει ότι υπάρχουν στοιχεία Αρχαιολογικού ενδιαφέροντος τότε παύονται οι εργασίες και δεν έχουμε έναρξη εργασιών μέχρι να δώσει η Αρχαιολογική Υπηρεσία την άδεια εκσκαφής, αν δεν υπάρχουν στοιχεία Αρχαιολογικά τότε δίνει εντολή έναρξης εργασιών και συντάσσεται το σχετικό έγγραφο. Αν δεν υποχρεούται τότε υπάρχει το ημερολόγιο της οικοδομής. Και αν το ημερολόγιο αμφισβητείται τότε μια αυτοψία έμπειρων Αρχιτεκτόνων του δημόσιου τομέα μπορεί να το πιστοποιήσει. Μέσα υπάρχουν!!! Έχουν μεγαλοποιήσει ένα πρόβλημα, άνευ ουσίας. Εδώ δεν γνωρίζουμε αν αυτές οι οικοδομικές άδειες, και αυτές που έχουν ξεκινήσει και αυτές που δεν έχουν ξεκινήσει, έχουν εκδοθεί σύμφωνα με τους όρους δόμησης και τις Πολεοδομικές διατάξεις που ισχύουν στις περιοχές για τις οποίες εκδόθηκαν, μήπως να τις ελέγξουμε πρώτα; Έτσι για να δούμε και να εμπλουτίσουμε τη στατιστική μας.

 Το Υπουργείο Περιβάλλοντος  έχει μεγάλη «κλίση» σε νόμους αντισυνταγματικούς, και οι λόγοι είναι Πολιτικοί,  επηρεάζουν την Πολεοδομική Νομοθεσία και την πρακτική εφαρμογής των Πολεοδομικών  Νόμων επί της γης, γιατί στηρίζουν συγκεκριμένα συμφέροντα που λέγονται κατασκευαστικά και ιδιοκτησιακά. Μη ξεχνάς τον Νόμο για την μεταφορά του συντελεστή δόμησης. Θυμάσαι πόσες φορές κρίθηκε αντισυνταγματικός, πόσες φορές τροποποιήθηκε, πόσες φορές διορθώθηκε και ξαναψηφίστηκε; Μέχρι που κτίστηκε με μεταφορά ολόκληρη η Λεωφόρος Κηφισίας!!! Και στο Υπουργείο επικρατεί το «όποιος έχει λεφτά να πάει στο ΣΤΕ να ρίξει τον Νόμο» αυτό αποδεικνύεται και με την δόμηση εκτός σχεδίου, και με τον ΝΟΚ. Και αυτός που δεν έχει ποτέ λεφτά, γιατί έτσι τον κατάντησαν, είναι ο Λαός. Και αυτό το γνωρίζουν όλοι οι Αρχιτέκτονες της Χώρας και οι καλύτεροι και οι καλοί  και οι μέτριοι και οι κάτω από τη βάση. Και το «σλόγκαν» «μέχρι να φτάσει στο Συμβούλιο Επικρατείας και να κριθεί αντισυνταγματικό εμείς θα έχουμε τελειώσει την κατασκευή» είναι το ίδιο,  εδώ και πολλά χρόνια , αυτό μας λέει η πραγματικότητα. Ίσχυσε και στην δόμηση εκτός σχεδίου, ίσχυσε και στον ΝΟΚ.  Και όσοι σήμερα, διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους, υποκρίνονται!!!

 Η απόφαση του ΣΤΕ για τον ΝΟΚ δεν εξυπηρετεί τα λαϊκά συμφέροντα, τα εργολαβικά εξυπηρετεί, και δημιούργησαν ένα θέμα ακριβώς για να δώσουν στα ΜΜΕ να ασχολούνται, για να μη φανεί η συνενοχή τους στο Περιβαλλοντικό έγκλημα σε βάρος του λαού που έχει ήδη ξεκινήσει και όσο πάει γίνεται και πιο «ειδεχθές». Γι αυτό και η διάκριση ανάμεσα σε οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν πριν τις 11/12/2024 και ξεκίνησαν εργασίες και σε όσες δεν ξεκίνησαν. Αλλά  η δήλωση του Εκπροσώπου Τύπου του ΣΤΕ, όπως γράφτηκε στο σχετικό ρεπορτάζ, ότι  «το Δικαστήριο βρήκε τρόπο να περιορίσει τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας ενώ δεν το επιτρέπει ρητά ο νόμος» αποκαλύπτει τον πραγματικό σκοπό του ΣΤΕ, γιατί μας λέει ότι το ανώτατο Δικαστήριο να περιορίσει ήθελε την αντισυνταγματικότητα, όχι να την καταργήσει, καταδικάζοντάς την.

Το ΣΤΕ  πρέπει να βρίσκει τρόπους αποκατάστασης της συνταγματικότητας όχι περιορισμούς της αντισυνταγματικότητας, από ότι ξέρω. Έτσι δεν είναι; Ή μήπως πιά δεν είναι; 

 

 

Το ΣΤΕ με την πλειοψηφική απόφασή του να κρίνει συνταγματική την παρ. 6δ του άρθρου 11 του ΝΟΚ/12, περί μη προσμέτρησης των κεντρικών κλιμακοστασίων στον Σ.Δ, δείχνει ότι δεν θέλησε να γκρεμίσει το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζεται ολόκληρη η «ακραία» αντισυνταγματικότητα του ΝΟΚ. Επέλεξε να ικανοποιήσει την κερδοσκοπική βουλιμία των «επενδυτών»!!!

 

Περιβάλλον: Διάβασες την απόφαση του ΣΤΕ για τον ΝΟΚ;

Αρχιτέκτονας: Τη διάβασα. Η απόφαση δεν είναι ομόφωνη βέβαια, ψηφίστηκε λένε, με μεγάλη πλειοψηφία όμως. Κοίταξε ο ΝΟΚ το γνωρίζαμε όλοι, ότι είναι αντισυνταγματικός. Και όχι μόνο σε επιμέρους άρθρα του αλλά στο σύνολό του. Το γνωρίζανε οι εργολάβοι  – επενδυτές λέγονται σήμερα, το εργολάβος παραπέμπει σε άλλες εποχές και δεν είναι πια κομψός όρος -  που τον συνέταξαν, το γνώριζε το Υπουργείο, το γνώριζε το ΤΕΕ, το γνώριζαν οι Αρχιτέκτονες και οι  σύλλογοι Αρχιτεκτόνων,  το γνώριζαν…. το γνώριζαν….. θυμάσαι τι σου είχα πει όταν κυκλοφόρησε η «Αιτιολογική Έκθεση» τον Μάρτη του 2012, στο θυμίζω : οι «επενδυτές» μετά από έρευνα αγοράς σ όλη την Ελλάδα, συντάξανε  το «πακέτο επενδύσεων», συντάξανε και τον «Νέο ΓΟΚ» ο οποίος περιλαμβάνει όλα  τα στοιχεία  στήριξης  των «επενδύσεων», τον δώσανε στον Παπακωνσταντίνου και στον Σηφουνάκη να τον φέρουνε στην Βουλή για ψήφιση»   

Ο Οικοδομικός Κανονισμός είναι Νόμος που ορίζει τις διατάξεις εκτέλεσης ενός οικοδομικού έργου.  Τα άρθρα του είναι σε αλληλοσύνδεση και αλληλοεξάρτηση. Και απορώ γιατί το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν επέλεξε σαν Ολομέλεια να κρίνει τον ΝΟΚ στο σύνολό του, νομίζω ότι η Ολομέλεια έχει αυτό το δικαίωμα.  Το σκεπτικό  όμως που ανέπτυξε και με το οποίο έκρινε συνταγματική την παρ. 6δ του άρθρου 11 του ΝΟΚ σύμφωνα με την οποία «δεν προσμετρούν στον Σ.Δ. (Συντελεστής Δόμησης) τα κοινόχρηστα κλιμακοστάσια με εμβαδόν μέχρι 30,00τ.μ στους ορόφους και 40,00τ,μ στο ισόγειο» μας δείχνει ότι, δεν θέλησε να γκρεμίσει το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζεται  ολόκληρη  η «ακραία»  αντισυνταγματικότητα του ΝΟΚ.

 

  Ο ΝΟΚ στο άρθρο 11 παρ.6δ μας λέει : Τα κοινόχρηστα κλιμακοστάσια  δεν προσμετρούν στον Σ.Δ μέχρι 30,00τ.μ στους ορόφους και 40,00τ.μ στο ισόγειο  Και αυτό, μας λέει  η πλειοψηφία στην απόφασή της δεν σημαίνει αύξηση του Σ.Δ   γιατί και ο προηγούμενος Γενικός οικοδομικός Κανονισμός του 1985 (ΓΟΚ/85)  είχε διάταξη  που δεν τα προσμετρούσε και συνεπώς  «δεν συνεπάγεται επιβάρυνση του οικιστικού περιβάλλοντος σε σχέση με το προγενέστερο νομοθετικό καθεστώς. Ως εκ τούτου, η σχετική ρύθμιση δεν έρχεται σε αντίθεση προς το άρθρο 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος. Να τι μας λέει όμως η σχετική διάταξη του ΓΟΚ/85  «δεν προσμετρά  στο Σ.Δ.  η επιφάνεια κύριων κλιμάκων, η πέρα από τις ελάχιστες διαστάσεις που καθορίζονται από τις σχετικές διατάξεις (τον κτιριοδομικό κανονισμό εννοεί) και έως το 50% των διαστάσεων αυτών. Τα παραπάνω εφαρμόζονται ανάλογα και για τα φρέατα ανελκυστήρων και τους διαδρόμους κοινής χρήσης». Ο Κτιριοδομικός Κανονισμός καθορίζει ανάλογα με το είδος του κτιρίου  για τα κλιμακοστάσια το ελάχιστο  πλάτος των διαδρόμων των πλατύσκαλων, το ελάχιστο πλάτος της κλίμακας ανόδου –καθόδου, τις ελάχιστες διαστάσεις του φρεατίου του ανελκυστήρα, κ.α. Από τον σχεδιασμό του κλιμακοστασίου με τις ελάχιστες κατά φωνή διαστάσεις προέκυπτε το εμβαδόν του κλιμακοστασίου που προσμετρούσε στον Σ.Δ. Αν ο Μηχανικός σχεδιαστής ήθελε μεγαλύτερες από τις ελάχιστες διαστάσεις τότε  μπορούσε να  αυξήσει τις ελάχιστες απαιτούμενες μέχρι 50% και να μη τις προσμετρήσει στον Σ.Δ. Και ο κτιριοδομικός κανονισμός δεν προέβλεπε διαστάσεις κλιμακοστασίου για κοτέτσια, προέβλεπε διαστάσεις ελάχιστες για κάθε είδος κτιρίου. Αλλά αυτό δεν εξυπηρετούσε τους «εργολάβους» συγνώμη τους «επενδυτές» ήθελα να πω.

Ο  ισχυρισμός λοιπόν  της πλειοψηφίας του ΣΤΕ ότι και με τον ΓΟΚ/85 δεν προσμετρούσαν δεν ευσταθεί. Και δεν ευσταθεί και  ο ισχυρισμός ότι « ο νομοθέτης προτάσσει την ανάγκη διαμόρφωσης κλιμακοστασίων επαρκούς επιφάνειας,….. για την προσβασιμότητα για αναπήρους και εμποδιζόμενα άτομα, υπό την έννοια ότι καθιστούν ευχερέστερη την εγκατάσταση ραμπών και αναβατορίων, προς διασφάλιση της αυτόνομης προσπέλασης των χώρων από τα άτομα αυτά, ή την υποβοηθούμενη μεταφορά τους από τρίτους με αμαξίδιο»  γιατί θα μπορούσε να αυξήσει σε πάνω από 50% , που όριζε ο ΓΟΚ/85 σε 60 με 70% π.χ. την αύξηση των ελαχίστων διαστάσεων του κλιμακοστασίου και να αντιμετωπίσει όλες τις ανάγκες για την προσβασιμότητα των αναπήρων και των εμποδιζόμενων ατόμων.

Μας λέει όμως ότι η μη προσμέτρηση του κλιμακοστασίου στον Σ.Δ. με τον ΝΟΚ/12 «δεν συνεπάγεται επιβάρυνση του οικιστικού περιβάλλοντος σε σχέση με το προγενέστερο νομοθετικό καθεστώς. Ως εκ τούτου, η σχετική ρύθμιση δεν έρχεται σε αντίθεση προς το άρθρο 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος».

«Συνεπάγεται»  όμως.  Και να γιατί. Θα το εκλαϊκεύσω και θα είμαι σύντομη όσο μπορώ  για να καταλάβεις το μέγεθος του εγκλήματος. Το2019 σου έκανα μια πλήρη ανάλυση για το θέμα.

Ας υποθέσουμε ότι έχουμε ένα οικόπεδο με Εμβαδόν=1.000,00 τ.μ και Σ.Δ=1,80.Στο οικόπεδο λοιπόν μπορούν να χτιστούν συνολικά 1.800,00 τ.μ  . Και ας θεωρήσουμε ότι αυτά κτίζονται σε 6 ορόφους

Η  προσμέτρηση του κεντρικού κλιμακοστασίου στον συντελεστή δόμησης με τον ΓΟΚ/85 σε μια π.χ οικοδομή 6όροφη κατοικιών με  συνολικό εμβαδόν οικοδομή 1.800,00τ.μ.περιελάμβανε στην μέτρηση του Σ.Δ  και τους χώρους των κατοικιών και τον χώρο του κεντρικού κλιμακοστασίου.  Το κεντρικό κλιμακοστάσιο στις ελάχιστες σύμφωνα με τον κτιριοδομικό κανονισμό διαστάσεις του  δέσμευε σε κάθε όροφο περίπου 22,00 με 25,00τ.μ και στο σύνολό της οικοδομής ήταν 132,00 με  150,00τ.μ. Και από τα 1800,00τ.μ μόνο τα 1.668,00 με 1.650,00 ήταν το συνολικό εμβαδόν των κατοικιών, ήταν δηλαδή τα εμπορεύσιμα τ.μ που λέμε.

Με την μη προσμέτρηση του κλιμακοστασίου στον Σ.Δ  με τον ΝΟΚ/12 τα αφαιρούμενα με την ισχύ του ΓΟΚ/85 τ.μ κλιμακοστάσιων   προστίθενται  στα εμπορεύσιμα τ.μ τα οποία γίνονται 1.800,00τ.μ.χτίζονται βέβαια και 30,00τ.μ ανά  όροφο κεντρικού κλιμακοστασίου και στο σύνολο 180,00τ.μ  (δεν βάζω 40,00στο ισόγειο για απλοποίηση) γιατί διαφορετικά η οικοδομή δεν μπορεί να λειτουργήσει, αλλά αυτά δεν προσμετρούν στον Σ.Δ.  με τι διατάξεις του ΝΟΚ.  Και αυτό είναι το πρώτο και βασικό δώρο του ΝΟΚ στους εργολάβους. Και ας έρθουμε τώρα στο δεύτερο. Με την προσμέτρηση του κλιμακοστασίου στον Σ.Δ. με ΓΟΚ/85 ήταν αποτρεπτικό και ασύμφορο για τους εργολάβους η μείωση της κάλυψης και η αντίστοιχή αύξηση ορόφων γιατί η προσμέτρηση του κλιμακοστασίου μείωνε δραστικά τα εμπορεύσιμα τ.μ . Παράδειγμα: αν τα 1.800,00τ.μ πραγματοποιηθούν με τον ΓΟΚ/85 σε οκτώ ορόφους τότε προστίθενται 2 κλιμακοστάσια για τους δύο επί πλέον ορόφους που σημαίνει ότι από τα 1.650,00τ.μ που είχε καθαρά στην 6όροφη αυτά θα μειωθούν κατά 50,00τ.μ και τα εμπορεύσιμα θα μείνουν 1.600,00τ.μ. Με τον ΝΟΚ όμως δεν υπάρχει τέτοιο πρόβλημα τα καθαρά εμπορεύσιμα τ.μ  θα παραμείνουν 1.800,00τ.μ.  καθαρά. Θα προστεθούν βέβαια δύο κλιμακοστάσια με συνολικό εμβαδόν 60,00τ.μ,, θα επιβαρυνθεί  επί πλέον το "οικιστικό περιβάλλον, αλλά  η προσθήκη δύο ορόφων πάνω από τα χαμηλά υφιστάμενα φέρνει κέρδος φανταστικό. Και αυτό είναι το δεύτερο δώρο στους εργολάβους  του ΝΟΚ/12  

Ο Σ.Δ. περιέχει στην αριθμητική του μορφή και την μέγιστη επιτρεπόμενη κτιριακή  επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Όταν δηλαδή λέμε Σ.Δ. =1,80 σημαίνει ότι η σχέση  1,00τ.μ κτιρίου/1,00 τ.μ οικοπέδου =1,80

Η παρ. 6δ του άρθρου 11 δίνει άμεσα, αλλά με έμμεσο τρόπο αύξηση στον αριθμητικό  Σ.Δ  Εξαιρεί την προσμέτρηση του κλιμακοστασίου από τον Σ.Δ. το οποίο όμως πραγματοποιείται στο οικόπεδο το επιβαρύνει γιατί είναι στεγασμένος και κλειστός χώρος από όλες τις πλευρές, και απαραίτητος για την λειτουργία του κτιρίου, χωρίς αυτόν η οικοδομή δεν μπορεί να λειτουργήσει,  είναι χώρος κύριας χρήσης με σαφείς προδιαγραφές. Η μη προσμέτρησή του δεν σημαίνει ότι δεν επιβαρύνει το οικιστικό περιβάλλον. Το επιβαρύνει αφού τα πραγματικά  συνολικά τ.μ που  πραγματοποιούνται είναι 1.800,00+ 6x30,00= 1.980,00.μ Και η πραγματική οικιστική επιβάρυνση και κατά συνέπεια ο Σ.Δ  γίνεται 1.980,00/1.000,00=1,98 δηλαδή παύει πια να αντιστοιχεί 1,80τ.μ κτιρίου /1,00 τ.μ οικοπέδου αλλά αντιστοιχούν 1,98 τ.μ κτιρίου /1,00τ.μ οικοπέδου. Στην πραγματικότητα δηλαδή «συνεπάγεται επιβάρυνση του οικιστικού περιβάλλοντος» γιατί στην πραγματικότητα ο αριθμητικός συντελεστής δόμησης αυξάνεται, στη «εικονική» του  μορφή παραμένει ίδιος. Στην πραγματικότητα λοιπόν μέσω της παρ.6δ του άρθρου 11 του ΝΟΚ αυξάνεται ο αριθμητικός Σ.Δ, αυξάνεται η επιβάρυνση του οικιστικού περιβάλλοντος, «επιδεινώνεται το πολεοδομικό κεκτημένο» στη νομική γλώσσα, και η αντισυνταγματικότητά του είναι ξεκάθαρη.  Η παρ. 6δ του άρθρου 11 δημιουργήθηκε για να ικανοποιήσει την ακατάσχετη κερδοσκοπική βουλιμία των «επενδυτών», το φωνάζει, το διαλαλεί, το στηρίζει με κάθε τρόπο και με κάθε μέσο ηθικό και ανήθικο. Και το ΣΤΕ με την πλειοψηφική απόφασή του να την κρίνει συνταγματική στηρίζει αυτή ακριβώς την κερδοσκοπική βουλιμία. Είχε την επιλογή να το στείλει στον Πολεοδομικό σχεδιασμό με την εντολή να μειώσει τους αριθμητικούς Σ.Δ κατά το  ποσοστό της αναλογίας των κλιμακοστασίων και με μειωμένους Σ.Δ να περάσει ο Οικοδομικός Κανονισμός στις διατάξεις του τη μη προσμέτρηση των κλιμακοστασίων στον Σ.Δ. Παράδειγμα :Προ ΝΟΚ /12, με ΓΟΚ/85 δηλαδή,  το κοινόχρηστο κλιμακοστάσιο συμμετέχει στον συντελεστή δόμησης κατά 0,13 με 0,15. Αν ο Σ.Δ =1.80 μειωθεί κατά 0,13 με 0,15 τότε γίνεται 1,67 με 1,65 και η συνολική δόμηση 1.000,00x1,67= 1.670,00τ.μ ή 1.000,00x1,65=1.650,00τ.μ

Το ότι ούτε αυτό το επέλεξε, όχι ότι θα ήταν 100% συνταγματικό αλλά σίγουρα καλύτερο, επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά ότι αρχική και βασική επιλογή της πλειοψηφίας του  ΣΤΕ ήταν να μη κριθεί αντισυνταγματική η παρ. 6δ του άρθρου 11.

Και για να εντυπωσιάσει, ότι δήθεν κρίνει με αυστηρότητα και νομική γνώση, στέλνει το άρθρο 10 και 25 στον Πολεοδομικό σχεδιασμό γιατί λέει ότι η «αύξηση της δόμησης δεν είναι προδήλως υπέρμετρη» αλλά δεν μπορούν να δοθεί μέσω του Οικοδομικού κανονισμού. Με την δήλωση όμως ότι η «αύξηση της δόμησης δεν είναι προδήλως υπέρμετρη» στέλνει μήνυμα στον Πολεοδομικό σχεδιασμό ότι : εγώ το καθήκον μου το έκανα, την παρ. 6δ του άρθρου 11 την έκρινα συνταγματική, και με τον τρόπο αυτό μπορείτε να βασιστείτε στον «εικονικό συντελεστή δόμησης» που δημιουργήσατε και εγώ με την απόφασή μου επικύρωσα. Κάτι παραπάνω δεν μπορώ να κάνω πρέπει να προστατέψω και το «κύρος» μου.

Περιβάλλον: Σωστά είναι αυτά που λες. Να σε ρωτήσω όμως κάτι. Αφού με την παρ. 6δ του άρθρου 11 του ΝΟΚ οι εργολάβοι πήραν αυτό που ήθελαν, γιατί φωνάζουν και διαμαρτύρονται;

Αρχιτέκτονας: Φωνάζουν και διαμαρτύρονται στα ΜΜΕ, στις μεταξύ τους συζητήσεις τρίβουν τα χέρια τους. Πριν κλείσουμε τη συζήτησή μας όμως θα ήθελα να σου πω, ότι αξίζει να διαβάσεις το σκεπτικό που διατύπωσε η μειοψηφία στην απόφαση. Και για να μη το ψάχνεις το βάζω στο τέλος της συζήτησής μας.

 

Ας δούμε με προσοχή τι μας λένε σχετικά με τον ΝΟΚ η «Ανακοίνωση» του Προέδρου του ΣΤΕ και το «Δελτίο Τύπου» του Παρέδρου.

 

Περιβάλλον: Να συζητήσουμε την απόφαση του ΣΤΕ για τον  ΝΟΚ;

Αρχιτέκτονας: Ποια απόφαση. Η απόφαση δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί. Έχει δημοσιευθεί μια «Ανακοίνωση» του Προέδρου με ημερομηνία 11/12/2024  και ένα «Δελτίο Τύπου» Παρέδρου με ημερομηνία 24/01/2025 ημερομηνία που είχαν υποσχεθεί ότι θα δημοσιευόταν η απόφαση. Η «απόφαση» λείπει !!!  Μη ξεχνάμε ότι πρόκειται για απόφαση της Ολομέλειας.

 Περιβάλλον: Σίγουρα τα διάβασες τα κείμενα.

Αρχιτέκτονας: Τα διάβασα με μεγάλη προσοχή. Και τα κείμενα έχουν ουσιαστικές διαφορές.  

Στην «Ανακοίνωση» του Προέδρου  γράφει:

Ι. Το σύστημα των διατάξεων του ΝΟΚ (άρθρα 10, 15 παρ. 8, 19 παρ. 2 και 25), με το οποίο θεσπίζονται κίνητρα προσαύξησης των όρων δόμησης (συντελεστή δόμησης, ύψους) για την ανέγερση των κτηρίων, με αντιστάθμισμα την ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων και την αύξηση των κοινόχρηστων χώρων και των χώρων πρασίνου, αντίκειται στο άρθρο 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος. Τούτο, όχι, κατ’ αρχήν, εξαιτίας του περιεχομένου τους, αλλά για τον λόγο ότι παρέχεται με τις διατάξεις αυτές, απ’ ευθείας στις υπηρεσίες δόμησης, η δυνατότητα να εκδίδουν οικοδομικές άδειες, κατ’ απόκλιση, και μάλιστα ουσιώδη, από τους ισχύοντες κατά το πολεοδομικό καθεστώς κάθε περιοχής όρους δόμησης. Τα παρεχόμενα με τις διατάξεις αυτές κίνητρα πρέπει να έχουν ληφθεί υπ’ όψιν και να έχουν σταθμισθεί οι συνέπειές τους στο οικιστικό περιβάλλον κάθε περιοχής κατά το στάδιο του πολεοδομικού σχεδιασμού, κατόπιν ειδικής επιστημονικής μελέτης που να τεκμηριώνει τις περιεχόμενες στις διατάξεις αυτές ρυθμίσεις σε σχέση με τις ιδιαιτερότητες και την εν γένει φυσιογνωμία κάθε οικισμού.

Στο «Δελτίο Τύπου» του Παρέδρου γράφει:

Α. Το σύστημα των διατάξεων του Ν.Ο.Κ. (άρθρα 10 παρ. 1, 15 παρ. 8, 19 παρ. 2 και 25 παρ. 1), με τις οποίες παρέχονται προσαυξήσεις στον συντελεστή της δόμησης και το ύψος, ως κίνητρα για την ανέγερση κτηρίων, δεν αντίκειται, κατ’ αρχήν, από μόνο το περιεχόμενο των διατάξεων, στο άρθρο 24 παρ. 2 του Συντάγματος. Τούτο διότι α) η πραγματοποιούμενη δόμηση, δυνάμει της προσαύξησης του σ.δ., δεν παρίσταται προδήλως υπέρμετρη, ώστε να οδηγεί οπωσδήποτε σε ανεπίτρεπτη συνταγματικά επιδείνωση των όρων διαβίωσης και του περιβάλλοντος, ο δε όρος δομήσεως που αναφέρεται στο ύψος δεν συνιστά, από μόνος του, δυσμενή μεταβολή των συνθηκών,  β) τα κίνητρα συνοδεύονται από τα αντισταθμίσματα της μείωσης της κάλυψης, της δημιουργίας κτηρίων υψηλής ενεργειακής απόδοσης και της αύξησης των κοινόχρηστων χώρων και των χώρων πρασίνου, τα οποία συνιστούν, κατά κοινή πείρα, ευνοϊκά για το περιβάλλον στοιχεία.

 

Β. Εντούτοις, τα κίνητρα του Ν.Ο.Κ., λόγω του προέχοντος πολεοδομικού χαρακτήρα τους, δεν μπορούν να υλοποιούνται απευθείας με την έκδοση οικοδομικών αδειών που εκδίδονται κατ’ εφαρμογή του Ν.Ο.Κ., αλλά ανήκει στον πολεοδομικό νομοθέτη να τα συμπεριλάβει στον τοπικό σχεδιασμό. Στον τοπικό σχεδιασμό σταθμίζονται οι συνέπειες στο οικιστικό περιβάλλον της περιοχής, όπου τα κίνητρα εφαρμόζονται, με τεκμηρίωση της σχετικής κρίσης επί τη βάσει ειδικής επιστημονικής μελέτης, η οποία καταρτίζεται στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης του σχεδιασμού και λαμβάνει υπόψη τη φυσιογνωμία του κάθε οικισμού. Συνεπώς, το σύστημα των κινήτρων του Ν.Ο.Κ. αντίκειται στο άρθρο 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος. Τούτο όχι, κατ’ αρχήν, εξαιτίας του περιεχομένου των επίμαχων διατάξεων, οι οποίες δεν είναι, κατά τα ανωτέρω, από μόνες τους αντισυνταγματικές, αλλά για τον λόγο ότι παρέχεται με τις διατάξεις αυτές, απ’ ευθείας στις υπηρεσίες δόμησης, η δυνατότητα να εκδίδουν οικοδομικές άδειες, κατ’ απόκλιση από τους ισχύοντες με βάση το πολεοδομικό καθεστώς κάθε περιοχής όρους δόμησης.

 

Δεν χρειάζεται νομίζω να πω κάτι παραπάνω. Οι διαφορές είναι εμφανείς.

Και ας έρθουμε τώρα στο άρθρο 11 παρ. 6 του ΝΟΚ

Στην «Ανακοίνωση» του Προέδρου γράφει: «ΙΙ. Περαιτέρω, το Δικαστήριο έκρινε ότι αντίκειται στο Σύνταγμα η μη προσμέτρηση στον συντελεστή δόμησης (δυνάμει του άρθρου 11 παρ. 6 του ΝΟΚ), των εσωτερικών εξωστών (παταριών) και του χώρου κύριας χρήσης των 35 τ.μ. στο δώμα της οικοδομής, όπως και η εξομοίωση της πισίνας με φυτεμένη επιφάνεια (άρ. 19 παρ. 2 του ΝΟΚ). Αυτά μπορούν να κατασκευάζονται προσμετρώμενα στον συντελεστή δόμησης. Αντιθέτως, δεν αντίκειται στο Σύνταγμα η μη προσμέτρηση στον συντελεστή δόμησης των έρκερ και των κλιμακοστασίων»

Στο «Δελτίο Τύπου» του Παρέδρου γράφει: «Γ. Οι ρυθμίσεις του άρθρου 11 παρ. 6 του Ν.Ο.Κ. για την προσμέτρηση ή μη στον συντελεστή δόμησης διαφόρων χώρων των οικοδομών θεμιτώς θεσπίζονται οριζοντίως με τον Οικοδομικό Κανονισμό, διότι δεν αποτελούν ζήτημα που ανάγεται στον τοπικό πολεοδομικό σχεδιασμό. Είναι, όμως, αντισυνταγματικός ο μη συνυπολογισμός στον σ.δ. των παταριών και του κτίσματος έως 35 τ.μ. στο δώμα, καθώς και η εξομοίωση της πισίνας  με φυτεμένη επιφάνεια. Αυτά, επομένως, πρέπει να προσμετρώνται στον σ.δ. Αντιθέτως, είναι συνταγματικός ο μη συνυπολογισμός στον σ.δ. των έρκερ, δηλαδή αρχιτεκτονικών στοιχείων περιορισμένων διαστάσεων, και των κλιμακοστασίων που δεν συνιστούν χώρους κατοίκησης.»

Στην πρώτη μας λέει χωρίς να το αιτιολογεί ότι δεν αντίκειται στο  Σύνταγμα η μη προσμέτρηση στον συντελεστή δόμησης των έρκερ και των κλιμακοστασίων . Στη δεύτερη μας αιτιολογεί και μας λέει ότι δεν προσμετρούν τα ερκερ  γιατί είναι  αρχιτεκτονικά στοιχεία περιορισμένων διαστάσεων και το κλιμακοστάσιο δεν «συνιστά χώρο κατοίκησης». Αν είναι αυτή η αιτιολογία της απόφασης, κάτι δεν διάβασαν με προσοχή οι Κύριοι του Συμβουλίου της Επικρατείας

  Τα έρκερ είναι  κλειστές αρχιτεκτονικές προεξοχές κατ' επέκταση χώρων κατοικήσιμων  που προσμετρούν στο συντελεστή δόμησης. Όταν η προεξοχή  έχει πλάτος 40 εκατοστά είναι Αρχιτεκτονική προεξοχή που βοηθάει στην καλύτερη εμφάνιση της όψης ενός κτιρίου, γιατί σπάει τις ευθείες γραμμές μιας όψης. Όταν όμως αυτή μπορεί να φτάσει  πλάτος τα 80 εκατοστά όπως λέει το άρθρο 16 παρ. 5β του ΝΟΚ    δεν είναι πια περιορισμένων διαστάσεων και δεν είναι πια  προεξοχή, είναι επέκταση κτιρίου, είναι επέκταση στεγασμένου και κλειστού χώρου, και πρέπει να προσμετρήσει στον συντελεστή δόμησης.  Όσο αφορά τα κλιμακοστάσια . Το κοινόχρηστο κλιμακοστάσιο  όταν είναι χώρος στεγασμένος  και κλειστός  από όλες τις πλευρές   προσμετράει  στον συντελεστή δόμησης σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ 5α,που λέει ότι στον συντελεστή δόμησης προσμετρώνται  «Οι επιφάνειες των στεγασμένων και κλειστών από όλες τις πλευρές χώρων του κτιρίου» και προσμετράει  ακριβώς επειδή είναι χώρος στεγασμένος και κλειστός από όλες τις πλευρές. Και δεν μπορεί να εξαιρεθεί από την προσμέτρηση.  Η παρ. 6δ του άρθρου 11 παραβιάζει κατάφορα την παρ. 5α του άρθρου 11. Με την παρ. 6δ του άρθρου 11 δίνεται έμμεση αύξηση του ισχύοντος συντελεστή δόμησης. Και αυτό είναι αντισυνταγματικό γιατί η αύξηση είναι  προδήλως υπέρμετρη. Και η αιτιολογία ότι δεν είναι «χώρος κατοικήσιμος» δεν στέκει. Οι οικοδομικοί Κανονισμοί  προσμετρούν στη δόμηση χώρους «στεγασμένους και κλειστούς από όλες τις πλευρές» .  

Χωρίς να διευκρινίσουμε τι εννοούμε όταν μιλάμε για Οικοδομικό Κανονισμό, δεν μπορούμε να προτείνουμε πως θα τον αλλάξουμε.

Περιβάλλον: Εσύ τι θα άλλαζες στον  Οικοδομικό Κανονισμό;

Αρχιτέκτονας: Ερώτηση είναι τώρα αυτή;

Περιβάλλον: Ναι. Συνάδελφοί σου απάντησαν.

Αρχιτέκτονας: Καλά κάνανε. Η εποχή το απαιτεί.

Περιβάλλον: Γιατί λες «η εποχή το απαιτεί»;

Αρχιτέκτονας: Γιατί βγήκε το ΣτΕ με το δελτίο τύπου και κάποια συνταγματική τάξη «φαίνεται»  να  βάζει. Η απόφαση δεν έχει ακόμη καθαρογραφεί. Όταν καθαρογραφεί και την μελετήσω, τότε θα είμαι σε θέση να απαντήσω σε όλες τις ερωτήσεις σου. Να διευκρινίσουμε  όμως πρώτα τι εννοούμε όταν μιλάμε για Οικοδομικό Κανονισμό. Οι  «Οικοδομικοί Κανονισμοί» εκφράζουν την Πολεοδομική Πολιτική των Κυβερνήσεων που τους συντάσσουν. Εκφράζουν, δηλαδή, τον ιδεολογικό προσανατολισμό της τάξης που Κυβερνά. Η Αιτιολογική Έκθεση  του Νόμου περιέχει τον Πολιτικό-Κοινωνικό-Οικονομικό  σκοπό που εξυπηρετεί, και ο Νόμος το τεχνικό περιεχόμενο που εξυπηρετεί τον συγκεκριμένο  Πολιτικό-Κοινωνικό-Οικονομικό σκοπό.  Ο ΝΟΚ  (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός) είναι ένα κεφάλαιο του Τόμου της Γενικής Πολεοδομικής Πολιτικής των Κυβερνήσεων της Χώρας μας από το 2010 και μετά, και  δεν μπορούμε να τον απομονώσουμε στο στενό τεχνικό του περιεχόμενο. Ο ΝΟΚ συνδέεται με τις «τακτοποιήσεις αυθαιρέτων» συνδέεται με τον «Νέο τρόπο έκδοσης οικοδομικών αδειών» συνδέεται με τις «άδειες με ευθύνη Μηχανικού» συνδέεται  με τις «υποβαθμίσεις – αναβαθμίσεις συγκεκριμένων περιοχών των πόλεων», .συνδέεται με τα «κόκκινα δάνεια», συνδέεται με την τραγική μείωση της ιδιοκατοίκησης στη Χώρα μας,  συνδέεται με την πέρα και πάνω από κάθε λογική αύξηση των ενοικίων, συνδέεται… συνδέεται….

Και δεν έπεσε από τον ουρανό «ως διάτων αστέρας». Συντάχθηκε για να εξυπηρετήσει συγκεκριμένους Πολιτικούς-κοινωνικούς-οικονομικούς σκοπούς. Συντάχθηκε για να στηρίξει και να μεγεθύνει την προερχόμενη από την αυθαίρετη δόμηση των προηγούμενων χρόνων  τάξη  – εργολάβων, Μηχανικών, ιδιοκτητών, και όλων των παρελκόμενων-  που απαλλαγμένη από κάθε πραγματικό γνήσιο ανθρωπιστικό ιδανικό, αλλά  εμπλουτισμένη με άκρατο ατομισμό, με άκρατη περιφρόνηση σε κάθε τι που νομίζει κατώτερο, θεωρεί ότι πρέπει όχι μόνο να διευκολύνεται στις επιδιώξεις της  αλλά και να επιβραβεύεται γι'  αυτές.  Και ο ΝΟΚ και τους διευκόλυνε και  τους επιβράβευσε πανηγυρικά!!! Θεώρησε ότι από δω και πέρα προστατεύονται και επιδοτούνται μόνο τα δικαιώματα των νέων κτιρίων με ΝΟΚ/2012, τα δικαιώματα των υφιστάμενων παραγράφονται οριστικά.

Τα  μακροσκελή  «δακρύβρεκτα» σχόλια, του ΥΠΕΝ και του ΤΕΕ μετά την ανακοίνωση του Προέδρου του ΣτΕ, που αισθάνονται να αδικούνται με την απόφαση, και η βαθιά σιγή για τα δικαιώματα των υφιστάμενων, επιβεβαιώνουν, νομίζω, την άποψή μου.

Καλή Χρονιά!!!      

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος μας είπε ότι υπάρχουν περισσότερες από 14.000 άδειες οικοδομημάτων κατά ΝΟΚ που πρέπει να «προστατευθούν». Αυτό κ. Υπουργέ σημαίνει ότι καταδικάζετε σε περιβαλλοντική υποβάθμιση τα από 28.000 έως 42.0000 όμορα υφιστάμενα ακίνητα που θίγονται άμεσα. Και δεν προσθέτω τα έμμεσα θιγόμενα, γιατί η αύξηση «ζαλίζει!!!»

Περιβάλλον: Tα έμαθες; Βγήκε η απόφαση του ΣτΕ για τον ΝΟΚ. Κρίθηκε αντισυνταγματικός!!!

Αρχιτέκτονας: Δεν βγήκε η απόφαση. Βγήκε ένα δελτίο τύπου του Προέδρου του ΣτΕ, που λέει ότι η «απόφαση» σε γενικές γραμμές δεν θα ικανοποιεί το ΥΠΕΝ, το ΤΕΕ, τους εργολάβους, τους Μηχανικούς της Πολεοδομικής αγυρτείας.

Περιβάλλον: Προκάλεσε όμως μεγάλη αναστάτωση. Διάβασα την παρέμβαση του Υπουργού Περιβάλλοντος κ. Σκυλακάκη, την παρέμβαση του Προέδρου του ΤΕΕ, την παρέμβαση του Προέδρου του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, την παρέμβαση του ΣΕΠΑΚ (Σύνδεσμος Επιχειρήσεων για Ποιότητα και Ανάπτυξη των Κατασκευών), όλοι απορούν με την απόφαση. Και αναρωτιέμαι, γιατί;

Αρχιτέκτονας: Γιατί αναρωτιέσαι!!. Υποκρίνονται για να κρύψουν την ευθύνη τους. Όλοι γνώριζαν ότι ο ΝΟΚ περιέχει αντισυνταγματικές διατάξεις. Όλοι γνώριζαν ότι ο ΝΟΚ συντάχθηκε για να εξυπηρετήσει κατασκευαστικά συμφέροντα. «Νέος ΓΟΚ: Επενδυτές παρόντες- Λαόςαπών» σου είχα πει τον Μάρτη του 2012. Και το ΣτΕ από ότι φαίνεται στο «δελτίο τύπου» βάζει κάποιους όρους στο συσχετισμό Επενδυτές- Λαός. Πρόσεξε δεν τον ανατρέπει, δεν τον κρίνει στο σύνολό του αντισυνταγματικό, που είναι, απλά προσπαθεί να περιορίσει τις «κραυγαλέα» αντισυνταγματικές διατάξεις του. Όταν διαβάσω την απόφαση καθαρογραμμένη θα μπορώ να σου πω περισσότερα πράγματα.  

Περιβάλλον: Μα εδώ όλοι ασχολούνται με το τι θα γίνει με τις επενδύσεις. Μάλιστα ο Υπουργός Περιβάλλοντος άνοιξε δημόσια διαβούλευση τι θα γίνει με τις οικοδομικές άδειες. Ανοίγουμε λέει « τη διαβούλευση για τις επιμέρους περιπτώσεις, που συνδέονται με την έναρξη εργασιών. Για παράδειγμα, στην έναρξη εργασιών περιλαμβάνεται ένα συμβόλαιο που έχει γίνει; Ποια είναι η ερμηνεία σε σχέση με κάποιον που έχει βγάλει την οικοδομική άδεια, δεν έχει ξεκινήσει εργασίες, αλλά έχει επενδυτικό σχέδιο, το οποίο στηρίζεται σε αυτή την οικοδομική άδεια; Είναι το επενδυτικό σχέδιο εργασία; Υπάρχουν πάρα πολλές τέτοιες περιπτώσεις, γι’ αυτό και ανοίγουμε αυτή τη διαβούλευση για να τις καταγράψουμε».

Αρχιτέκτονας: Να ανοίξει τότε και μία δημόσια διαβούλευση για το τι θα γίνει με «όσους θίχτηκαν ή θίγονται» από έναν Αντισυνταγματικό Κυβερνητικό Νόμο. «Σύγχυση» θέλουν να δημιουργήσουν, γι' αυτό και η διαβούλευση. Το δελτίο τύπου του ΣτΕ το λέει καθαρά « έκρινε ότι τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας πρέπει να μην καταλάβουν τις οικοδομικές άδειες, των οποίων η υλοποίηση (οικοδομικές εργασίες) έχει αποδεδειγμένα αρχίσει πριν από την παρούσα ανακοίνωση». Για «οικοδομικές εργασίες» μιλάει. Ας μη κάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν.

Περιβάλλον: Προχθές είπε ο Υπουργός κ. Σκυλακάκης «Σήμερα περισσότερες από 14.000 άδειες οικοδομημάτων είναι κατά τον ΝΟΚ και οι οποίες δεν έχουν καλέσει ακόμα ελεγκτή δόμησης. Αυτό σημαίνει ότι κάποιες μπορεί να έχουν ξεκινήσει εργασίες και να μην έχουν καλέσει ελεγκτή, κάποιες να μην έχουν ξεκινήσει καν. Δεν ξέρουμε τι σημαίνει κατά το ΣτΕ η έννοια της «έναρξης εργασιών. -«Αυτοί πρέπει να προστατευθούν».

Αρχιτέκτονας: Ο κ. Υπουργός μας λέει δηλαδή ότι «πρέπει να προστατευθούν»  οι 14.000 επενδυτές και να θιγούν  στην καλύτερη περίπτωση  τα από 28.000 έως 42.000 υφιστάμενα όμορα ακίνητα. Αυτό μας λέει. Αν δηλαδή υπάρχει μία άδεια κατά ΝΟΚ γωνιακού οικοπέδου που συνορεύει στην καλύτερη περίπτωση  με δύο όμορα οικόπεδα θίγονται άμεσα 2x14.000=28.000 όμορα. Αν είναι μεσαίο τότε συνορεύει στην καλύτερη περίπτωση με τρία όμορα και θίγονται άμεσα 3x14.000=42.000 όμορα. Και μιλάμε για αυτά που θίγονται «άμεσα». ΑΝ βάλουμε και τα «έμμεσα» θιγόμενα καταλαβαίνεις ότι το μέγεθος των θιγόμενων αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο.

Η νέα πλακόστρωση της οδού Γυφτοπούλου στο Χαλάνδρι , η μαγική ομπρέλα της Μαίρη Πόπινς ή τα ιπτάμενα ποδήλατα της ταινίας Ε.Τ

 

Περιβάλλον: Σε είδα χθες πολύ θυμωμένη με τις Νέα  πλακόστρωση της οδού Χαϊμαντά στο Χαλάνδρι.

Αρχιτέκτονας: Δεν είμαι θυμωμένη. Είμαι στεναχωρημένη. Δεν θυμώνω να ξέρεις. Με ενοχλεί όμως αφάνταστα όταν ενώ το λάθος είναι προφανές, να προσπαθεί να σε πείσει ο άλλος ότι δεν υπάρχει λάθος. Με ενοχλεί όταν αντί ο σχεδιασμός και η επιλογή των υλικών να υπακούει  στις ανάγκες του ανθρώπου, να πρέπει ο άνθρωπος να αποδεχτεί τις  επιλογές του σχεδιαστή.  Η πλακόστρωση πεζοδρομίου ή πεζόδρομου η δρόμου ήπιας κυκλοφορίας πρέπει να εξυπηρετεί τον πεζό και όταν λέμε πεζό εννοούμε και το μικρό παιδί που μόλις έχει αρχίσει να περπατάει, το άτομο με κινητικά προβλήματα ή προβλήματα όρασης, το παιδικό καρότσι, τον ηλικιωμένο με ή χωρίς μπαστούνι. Και αυτό δυστυχώς στο Χαλάνδρι οι Τεχνικές Υπηρεσίες το αγνόησαν σε μεγάλο βαθμό. Δεν θέλω να μακρηγορήσω. Δες τη φωτογραφία  και θα καταλάβεις. Είναι η οδός Γυφτοπούλου που πρόσφατα δόθηκε στους πεζούς. Αν προσέξεις η διάβαση των ανθρώπων με προβλήματα όρασης διακόπτεται από μια πλακόστρωση. Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος με το πρόβλημα όρασης δεν μπορεί να συνεχίσει. Για να βρεθεί στη συνέχεια της διάβασης πρέπει ή να δανειστεί την μαγική ομπρέλα της Μαίρη Πόπινς, ή να δανειστεί τα ιπτάμενα ποδήλατα της ταινίας Ε.Τ. Και ρωτώ : Ποιος ήταν ο συλλογισμός του σχεδιαστή και με ποια τεχνική έκθεση υποστήριξε ότι αυτό είναι σωστό. Η πλακόστρωση δε αν προσέξεις, είναι ένα είδος καλντερίμι,  και τέτοιες πλακοστρώσεις έχουν πραγματοποιηθεί και στην οδό Ανδρέα Παπανδρέου, και δυσκολεύουν αφάνταστα  την κίνηση των ανθρώπων με κινητικά προβλήματα, το παιδικό καρότσι δύσκολα σπρώχνεται, σκοντάφτεις εύκολα, και γενικά περπατάς σε μη ομαλό πλακόστρωμα. Και ρωτώ:  Με πιο συλλογισμό και με ποια τεχνική έκθεση υποστηρίχθηκε η επιλογή αυτών των υλικών.

Περιβάλλον: Περιμένεις απάντηση;

 Αρχιτέκτονας:  Ελπίζω………    

Ας αφήσουμε την Αρχιτεκτονική ήσυχη και ας μιλήσουμε για Αρχιτέκτονες. Η Αρχιτεκτονική έχει πλούσιες ιδεολογικές επιλογές. Αν ο Αρχιτέκτονας επιλέξει την «ακατάσχετη επιδειξιμανία ή τις ράγες της νεοσυντηρητικής ηγεμονίας» δεν φταίει η Αρχιτεκτονική, ο Αρχιτέκτονας ευθύνεται.

 

Περιβάλλον: Πολλά άρθρα και ανακοινώσεις βλέπω τώρα τελευταία σχετικά με την Αρχιτεκτονική με τα θέματα του ΝΟΚ, με τα ζητήματα της κατοικίας –ακριβά ενοίκια, πλειστηριασμοί, κ.α-

Αρχιτέκτονας: Τα διαβάζω!!!

Περιβάλλον: Και τι έχεις να πεις;

Αρχιτέκτονας: Τίποτε.

Περιβάλλον: Δεν είναι δυνατόν!!!

Αρχιτέκτονας: Πως δεν είναι. «Είναι και παραείναι» που λέγαμε παιδιά.

Περιβάλλον: Εγώ όμως έχω κάποιες απορίες και θέλω να μου πεις την άποψή σου.

Αρχιτέκτονας: Εσύ όλο «απορίες» είσαι και αυτό ξέρεις στη σημερινή εποχή που ζούμε δεν θεωρείται «καλό».

 Περιβάλλον: Τι «θεωρείται»;

 Αρχιτέκτονας: «Ανατρεπτικό»!!

Περιβάλλον: Τι θα «ανατρέψω» δηλαδή

Αρχιτέκτονας: Αυτά που δεν πρέπει να «ανατραπούν». Ο ΝΟΚ,  οι πλειστηριασμοί, τα ακριβά ενοίκια, τα κόκκινα δάνεια, τα ….., τα……, τα …..

Περιβάλλον: Ξέχασες την «Αρχιτεκτονική». Διάβασα το άρθρο του Ομότιμου Καθηγητή της Αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ Τάση Παπαϊωάννου με τίτλο «Η αρχιτεκτονική της ακατάσχετης επιδειξιμανίας» και το άρθρο του Καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Κώστα Μανωλίδη με τίτλο «Η αρχιτεκτονική στις ράγες της νεοσυντηρητικής ηγεμονίας». Εντυπωσιακοί «τίτλοι» και οι δύο. Θα μου πεις την άποψή σου;   

Αρχιτέκτονας: Τι να σου πω τώρα. Μου ζητάς να σχολιάσω άρθρα καθηγητών Αρχιτεκτονικής. Και είμαι και άλλης Σχολής Αρχιτεκτονικής. Είμαι της Σχολής που λέει ότι η Αρχιτεκτονική έχει ιδεολογικό περιεχόμενο και κατά συνέπεια ταξικό προσανατολισμό.  Υπάρχουν Αρχιτέκτονες  που στηρίζουν την Αρχιτεκτονική που εξυπηρετεί  τα συμφέροντα της κυρίαρχης τάξης, συντηρητική στο περιεχόμενο και στην πράξη, το απαραίτητο παρακλάδι της το ονομαζόμενο προοδευτικό, ψευτοπροοδευτικό στην πραγματικότητα, που δημιουργεί για να παραπλανά τις κατώτερες τάξεις, και  Αρχιτέκτονες που στηρίζουν την Αρχιτεκτονική που εξυπηρετεί  τα συμφέροντα του λαού.  

Μιλάμε για κτίρια κατοικιών που κτίστηκαν στα χρόνια της μεγάλης αυθαιρεσίας 1985-2010 στα προάστια,  και για  κτίρια κατοικιών που χτίζονται τώρα με το Νέο Οικοδομικό Κανονισμό. Και θέλουμε να σχολιάσουμε την κτιριακή  Αρχιτεκτονική τους έκφραση.

Για τα πρώτα. Ας θυμηθούμε όμως λίγο πως ξεκίνησε η φυγή από το κέντρο της Αθήνας στα προάστια: «Οι περιοχές αυτές  υποβαθμίστηκαν συστηματικά από τα τέλη της δεκαετίας του 80 και μετά, αφού μεγάλο τμήμα  της μεσαίας και μικροαστικής τάξης που κατοικούσε στις περιοχές αυτές, μετακινήθηκε σε περιοχές νέες, χωρίς νέφος, σε καλύτερες συνθήκες περιβάλλοντος. Αν θυμάσαι τότε κάθε μέρα είχαμε δελτίο νέφους, που σκέπαζε συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας, και δελτίο περιοχών με υψηλούς ρύπους. Καλλιεργήθηκε δε η πεποίθηση ότι πρέπει να φύγουμε από το κέντρο, να σώσουμε τα παιδιά μας από το νέφος, και κάποιοι που φωνάζανε να μείνουμε να διεκδικήσουμε το δικαίωμά μας  για «πόλη χωρίς νέφος» θεωρήθηκαν γραφικοί. Θυμάσαι εκείνο του Τρίτση τότε «το νέφος είναι πολιτικό», ξέρεις τι εννοούσε; Εννοούσε ότι το «νέφος είναι πολιτική επιλογή να μείνει μέχρι να γίνει η απαραίτητη μετακίνηση πληθυσμού από το κέντρο στα προάστια, όπου τα μεγάλα κατασκευαστικά και ιδιοκτησιακά συμφέροντα είχαν δημιουργήσει τις περιοχές κέρδους». Και το κίνημα της φυγής από το κέντρο ενισχύθηκε με  διαφήμιση για φθηνά στεγαστικά δάνεια,  διαφήμιση της μεζονέτας, διαφήμιση των ημιυπαίθριων, διαφήμιση  των περιοχών που εξασφάλιζαν ανάλογη  «κοινωνική θέση» (βόρεια, νότια ,ανατολικά, δυτικά προάστια). Καλλιεργήθηκε  ο «ψευτοαριστοκρατισμός» και  περιφρονήθηκε η παραγωγική εργασία, απαξιώθηκε  η  χειρονακτική, ενισχύθηκε ο παρασιτισμός και η θεσιθηρία. Η  κυρίαρχη τάξη συνέταξε  προγράμματα  με  τρόπους κατάκτησης κοινωνικής θέσης, δημιούργησε πρότυπα  μιμητισμού, επιβράβευσε τον παρασιτισμό και την θεσιθηρία. Οι περιοχές που εγκαταλείφθηκαν, απαξιώθηκαν από την τάξη που μετακόμισε, ήταν το «φτωχό παρελθόν», και ως απαξιωμένες διατέθηκαν σε φτωχότερα  οικονομικά στρώματα της κοινωνίας και σε οικονομικούς μετανάστες, αφού αναβαθμίστηκε το τίμημα της πώλησης ή του ενοικίου, διότι δημιουργήθηκε αύξηση της ζήτησης από συγκεκριμένα στρώματα της κοινωνίας τα οποία πάντα πληρώνουν ακριβά την γκετοποίηση τους.». Η «φυγή» προπαγανδίστηκε σαν αναγκαία επιλογή - πως άλλωστε θα προχωρούσε το σχέδιο υποβάθμιση του κέντρου της Αθήνας τώρα και αναβάθμιση όταν ωριμάσουν οι συνθήκες και ωρίμασαν σήμερα όπως βλέπουμε- αλλά ο δρόμος μέχρι να φτάσει στο νέο προορισμό στολίζεται με όλες τις αντικοινωνικές αξίες.

  Είναι η εποχή που η υποκουλτούρα αναβαθμίζεται και η κουλτούρα περιγελιέται.  Είναι η εποχή που η κυρίαρχη τάξη  του τόπου μας φρόντισε : «η έννοια της  αξιοπρέπειας να αλλάξει περιεχόμενο και να γίνει κούφιος καθωσπρεπισμός, η παιδεία να μεταβληθεί σε «συμφεροντολογική βιομηχανία προσοντούχων αγραμμάτων» όπως έλεγε ο Γληνός, προώθησε και διαφήμισε την υγεία που παρέχεται με «φακελάκι» και απαξίωσε την υγεία που προσφέρουν «χωρίς φακελάκι» οι  χιλιάδες νοσοκομειακοί γιατροί και νοσοκόμοι, καλλιέργησε την πεποίθηση ότι η εργασία πρέπει να προσφέρεται χωρίς  συνδικαλιστική κάλυψη γι αυτό και ξεφτίλισε το συνδικαλιστικό κίνημα με τους συνδικαλιστές που προώθησε στα ανώτερα όργανα, το «μπλοκάκι» παροχής υπηρεσιών έγινε συνώνυμο της «ανεξαρτησίας της αποδέσμευσης από παλιές εργασιακές πρακτικές» και όποιος το «είχε» ήταν υπερήφανος και ευτυχισμένος για αυτό, γιατί του έδινε και «image», η «ωριαία αμειβόμενη εργασία» ονομάστηκε «part time» και θεωρήθηκε «σύγχρονη μορφή εργασίας» και έτσι «εκσυγχρονιστήκαμε» όλοι, την ποιότητα της ζωής μας την καθόριζε η τιμή του «εισιτήριου» της «ξαπλώστρας και της ομπρέλας» της «πισίνας» του «γυμναστηρίου» το «play-room» στο υπόγειο της μεζονέτας, το γκαζόν στον κήπο, το «barbeque», και ο πολιτισμός μας εκφράστηκε μέσα από την «Λάμψη» το «Ντάλας» τη «Δυναστεία» το «Τα μυστικά της Εδέμ» και γενικά από ότι μας πρόσφερε η «ιδιωτική ανεξάρτητη» τηλεόραση που φρόντιζε για τον «αποπολιτισμό» μας».

Η «αυθαίρετη δόμηση δίνεται με απλοχεριά στις περιοχές αυτές, γιατί ο μικρός Συντελεστής δεν «φτάνει» στους κατασκευαστές, γι αυτό εξ άλλου ο Τρίτσης «κατέβηκε από το τραίνο γράφοντας ιστορία», και αρχίζει ένας ανταγωνισμός «αγοραίας» μορφής. Υποβαθμίζεται πανηγυρικά η Νομιμότητα στη δόμηση, και, όχι μόνο αναβαθμίζεται η Αυθαιρεσία, αλλά παίρνει και βραβείο «Πρωτοπόρας σχεδιαστικής ικανότητας».  Η «Ξιπασιά» του Αρχιτέκτονα σχεδιαστή , που η «αυθαίρετη δόμηση» του έδωσε το δικαίωμα να υπερβεί τα Νομοθετημένα όρια της Δόμησης, μεγαλουργεί, και όταν η «Ξιπασιά» επιβραβεύεται τότε η «Ξιπασιά στο σχεδιασμό» αποτυπώνεται σε όλο της το μεγαλείο. Η «μεζονέτα» ή το διαμέρισμα σε συγκρότημα κατοικιών ή η …..  εμπλουτίζεται με κάθε είδους υπερβολή για να ικανοποιήσει τις νέες «ανάγκες» που απαιτούν οι νέες κοινωνικές αξίες του  ψευτοαριστοκρατισμού, ο μιμητισμός αντιγράφει, και ο δήθεν  Νεοκλασικισμός και ο  προκλητικός μοντερνισμός, απογειώνονται.

 

Και ας έρθουμε τώρα στο ΝΟΚ/2012. Αν θυμάσαι το 2012 που είχαμε συζητήσει το θέμα σου είχα πει: « Οι «επενδύσεις» σήμερα πρέπει να έχουν νομοθετική κάλυψη, δεν μπορεί να είναι στον αέρα, πως θα πριμοδοτηθούν, πως θα χρηματοδοτηθούν, πως θα προστατευθούν, χωρίς νομικό πλαίσιο. Το νομικό πλαίσιο  σήμερα πρέπει να κατοχυρώνει  τα δικαιώματα του «επενδυτή», να εξασφαλίζει τα  κέρδη του, να του δίνει μια «εμπλουτισμένη σειρά  επιλογών» στην εφαρμογή της πολεοδομικής πολιτικής. Γι αυτό λοιπόν οι «επενδυτές» μετά από έρευνα αγοράς σ όλη την Ελλάδα, συντάξανε  το «πακέτο επενδύσεων», συντάξανε και τον «Νέο ΓΟΚ» ο οποίος περιλαμβάνει όλα  τα στοιχεία  στήριξης  των «επενδύσεων»,  τον δώσανε στον Παπακωνσταντίνου και στον Σηφουνάκη να τον φέρουνε στην Βουλή για ψήφιση». Ο ΝΟΚ ικανοποίησε με τις διατάξεις του όλες τις απαιτήσεις των κατασκευαστών. Καλύτερες δεν υπήρχαν για να δώσει. Και αυτό είναι μια « Θριαμβευτική Νίκη» των «κατασκευαστών» και των Αρχιτεκτόνων της «Ξιπασιάς». Οι «δεσμεύσεις» των προηγούμενων χρόνων δεν υπάρχουν πια, ο έλεγχος των οικοδομικών αδειών που τόσο τους ταλαιπώρησε τα προηγούμενα χρόνια και τους «ανάγκασε», χωρίς επιπτώσεις βέβαια γι αυτούς, να «καταφύγουν» στην αυθαίρετη δόμηση δεν υπάρχει πια, είναι «ελεύθεροι!!!!». Δικαιώθηκε η «απαίτησή» τους: «Βγάλε μου από τη μέση Πολεοδομίες και κουραφέξαλα, δώσε μου πίσω ότι μου κατάργησε ο Τρίτσης και κάποια συμπληρωματικά που χρειάζομαι, εδώ τα έχω έτοιμα γραμμένα» είπαν και ικανοποιήθηκαν. 

  Και τα σημερινά κτίρια κατοικίας  «εκφράζουν»  σε όλο το μεγαλείο της την «Έπαρση του Ξιπασμένου Αρχιτέκτονα  Νικητή» γι αυτό και πάσχουν από «επιδειξιμανία». Και δεν είναι «Η αρχιτεκτονική της ακατάσχετης επιδειξιμανίας» είναι: «Οι Αρχιτέκτονες της ακατάσχετης επιδειξιμανίας».  

.   

Και δύο λόγια για την Αρχιτεκτονική  και τις «ράγες» του  νεοσυντηρητισμού.

Οι  Σχολές Αρχιτεκτονικής στη Χώρα μας, από την ίδρυσή τους, με μικρές εξαιρέσεις,  έχουν το πολύ ένα ψευτοϊδεολογικό περιεχόμενο σε μορφή «ετικέτας», περιορίζονται στον σχεδιασμό με σχολαστική πολλές φορές εμμονή, αλλά πάσχουν από πραγματική ιστορική κριτική ανασκόπηση της  Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομικής ανάπτυξης της Χώρας μας. Ο σχεδιασμός διδάσκεται πέρα και πάνω από τους Νόμους του Κράτους, και η πραγματική κριτική ιστορική ανασκόπηση της Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας λείπει.  Η άποψη  ότι ο «ΓΟΚ και τα παράγωγά του δεν δίνουν ελευθερία σύνθεσης στον Αρχιτεκτονικό σχεδιασμό», όπως και  το  η «Αθήνα αναπτύχθηκε άναρχα πολεοδομικά από την ίδρυσή της», «η αντιπαροχή κατέστρεψε τις πόλεις μας μεταπολεμικά» βαθιά συντηρητικές και στο περιεχόμενο και στην ουσία, στις Σχολές Αρχιτεκτονικής καλλιεργήθηκαν, και συνεχίζουν ακόμη και σήμερα να καλλιεργούνται.  Σερβίρονται  σαν  προοδευτικές, παραχαράσσοντας την πραγματική ιστορία.  Αυτά έχουν σαν αποτέλεσμα οι Αρχιτέκτονες να βγαίνουν στον στίβο της πραγματικής ζωής χωρίς εφόδια να αντιμετωπίσουν τα πραγματικά προβλήματα που τους παρουσιάζονται, και γίνονται εύκολη λεία στα χέρια της κυρίαρχης τάξης. Τρανό παράδειγμα η αυθαίρετη δόμηση της εικοσιπενταετίας  1985-2010, η οποία δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς την στήριξη των Αρχιτεκτόνων.  Η άγνοια των Νόμων και των διατάξεων δόμησης, τους έφερε, παρά τις σχεδιαστικές ικανότητές τους να μη μπορούν ή  να δυσκολεύονται πολύ  να εκδώσουν οικοδομική άδεια, να ανέβουν  με ευκολία και ικανοποίηση στις «ράγες» της αυθαίρετης δόμησης, που απλόχερα τους προσέφερε η κυρίαρχη τάξη για δικούς της λόγους, ποτέ δεν αναρωτήθηκαν το γιατί με τόση ευκολία τους προσφέρθηκε, την στήριξαν  χωρίς ενοχές. Το ότι με χαρά αποδέχτηκαν την επαναφορά Νόμου της χούντας για «έκδοση οικοδομικών αδειών με ευθύνη Μηχανικού» είναι μια άλλη απόδειξη απαξίωσης της Αρχιτεκτονικής πράξης, και των Αρχιτεκτόνων κατά συνέπεια, αλλά αυτό δεν ενοχλεί μεγάλη μερίδα Αρχιτεκτόνων σήμερα, τον «έλεγχο» δεν θέλουν και δεν τον θέλουν γιατί δεν έχουν τις «απαραίτητες γνώσεις» να τον αντιμετωπίσουν. Και αυτή η «έλλειψη γνώσης» φάνηκε σε όλες της τις διαστάσεις , και είναι τραγικό αυτό, με τους Νόμους «τακτοποίησης» αυθαιρέτων. Η ποσότητα και η ποιότητα των ερωτήσεων  στο site του ΤΕΕ τον πρώτο καιρό και στα διάφορα site Μηχανικών στη συνέχεια αποκάλυψε μια τραγική εικόνα «άγνοιας».

Και  ανεβαίνουν σε όποια «ράγα» τους προσφέρεται χωρίς να ξέρουν, γιατί δεν μπορούν, τι είδους «ράγα» είναι αυτή. Και δεν μπορούν γιατί  «Λείπει το πραγματικό ιδεολογικό περιεχόμενο της Αρχιτεκτονικής» στις Σχολές Αρχιτεκτονικής.   

Και δεν είναι «Η Αρχιτεκτονική στις ράγες της νεοσυντηρητικής ηγεμονίας» Είναι «Αρχιτέκτονες στις ράγες  της νεοσυντηρητικής ηγεμονίας».