Για τη Γυάρο

Περιβάλλον: Καιρό έχουμε να τα πούμε

Αρχιτέκτονας: Όχι και καιρό. Πριν από ένα μήνα περίπου μιλήσαμε.

Περιβάλλον: Ξέρεις διαβάζω στα site άρθρα που αφορούν την Αρχιτεκτονική. Γράφτηκαν πολλά τώρα τελευταία για τη Γυάρο, για  το  ΝΟΚ,  για τα ακίνητα που έχουν προβλήματα  σύνταξης  «ταυτότητας κτιρίου» και οι ιδιοκτήτες τους είναι απελπισμένοι γιατί δεν μπορούν να τα μεταβιβάσουν, για το κέντρο της Αθήνας που «αναβαθμίζεται»  με γοργούς ρυθμούς, για την κατεδάφιση των δύο τελευταίων ορόφων του «Coco-Mat Athens» που καθυστερεί, για τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας που έχουν πληθύνει, για …..  για ….για

Αρχιτέκτονας: Και εγώ τα διαβάζω. Δεν κατάλαβα όμως τι θέλεις να συζητήσουμε.

 Περιβάλλον: Να σου εξηγήσω. Διάβασα πολλά άρθρα για το θέμα που προέκυψε με την Γυάρο: Όλα είναι αντίθετα στις επιδιώξεις των συμμετεχόντων στην εκδήλωση της «Arxellence 3». Όλα μιλούν για την «διατήρηση της ιστορικής μνήμης». Σου αναφέρω μερικές  : Ο μαρτυρικός τόπος της Γυάρου - Μελέτες για την ανάδειξη και προστασία των στρατοπέδων της ν. Γυάρου  - Απόφαση – ανακοίνωση του δ.σ. του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων – Τμήμα Αττικής για τον Ιδιωτικό «Διεθνή Διαγωνισμό Αρχιτεκτονικών Ιδεών» για τη Γυάρο

Αρχιτέκτονας: Η  «ιστορική μνήμη» πρέπει να δίνει  τη δυνατότητα να ερμηνευθεί το «σήμερα». Τότε και μόνο τότε η «μνήμη» αποκτά αξία, γίνεται πραγματικό βοήθημα της «σκέψης». Η «μνήμη» της Γυάρου για να αποκτήσει την πραγματική της αξία πρέπει να δώσει στη σημερινή γενιά και στις επόμενες, τη δυνατότητα να  διαπιστώσει την εξάρτηση της  σημερινής πραγματικότητας από τα περασμένα, και η Γυάρος είναι λαμπρό παράδειγμα των πρακτικών και των τρόπων που χρησιμοποιήθηκαν από την εξουσία, για να μη λυθούν προς όφελος του λαού τα προβλήματα της κοινωνίας. Η «ιστορική μνήμη» της Γυάρου έχει πολιτικό-κοινωνικό πρόσημο και ταξικό κατά συνέπεια περιεχόμενο. Και όσοι κόπτονται σήμερα να διαφυλάξουν την «ιστορική μνήμη» της Γυάρου πρέπει πρώτα να ασπαστούν ξεκάθαρα το πολιτικό-κοινωνικό πρόσημο της Γυάρου, και όχι να κρύβονται πίσω από «δακρύβρεκτα» κείμενα, ούτε πίσω από «ιστορικές διαδρομές». Η Γυάρος ούτε μπορεί να μείνει ένας τόπος με κτίσματα συντηρημένα αλλά νεκρά, ούτε μπορεί να γίνει ένας τόπος ξερής  «ιστορικής» ξενάγησης, φορτωμένης με μνήμες ασύνδετες με το σήμερα. Η Γυάρος για να διατηρήσει την «ιστορική της μνήμη» πρέπει να αποκτήσει ζωή. Πρέπει να γίνει, την άποψή μου λέω, ένας τόπος όπου το παλιό «μήνυμα των ανθρώπων» που φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν και πολλοί πέθαναν στο τόπο αυτό να γίνει  εφαλτήριο ζωντανής λαϊκής  σκέψης για την ερμηνεία του σήμερα. Να γίνει ένας τόπος όπου η σημερινή ΝΕΟΛΑΙΑ που ψάχνει αλλά δεν βρίσκει τρόπους να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που της βάζει η σημερινή εποχή, να έχει την δυνατότητα να μελετήσει, να συζητήσει και να προτείνει λύσεις σε ένα τόπο και χώρο  όπου θα κυριαρχούν και θα τιμούνται οι ανθρωπιστικές αξίες για τις οποίες οι άνθρωποι που στο τόπο αυτό  φυλακίστηκαν βασανίστηκαν και πολλοί πλήρωσαν με τη ζωή τους, να τιμούνται όπως τους αξίζει.    

 Και τι εννοώ :

Θυμάμαι όταν σαν φοιτήτρια, στο πρώτο μισό του ‘70  στη Σχολή έπρεπε να  σχεδιάσουμε ΣΧΟΛΕΙΑ για τις μικρές ηλικίες (Νηπιαγωγεία και Δημοτικά) και ο Καθηγητής  μάς έστειλε σε Σχολεία να παρακολουθήσουμε τη ζωή των παιδιών και των δασκάλων σε αυτό, να συζητήσουμε μαζί τους, να ζήσουμε μαζί τους. Και δεν μας έστειλε μόνο σε γειτονιές εύπορων κοινωνικών στρωμάτων, μας έστειλε και σε εργατικές συνοικίες, και μας είπε ότι πρέπει να δούμε και τη ζωή στον  περίγυρο  των Σχολείων και στις δύο γειτονιές. Είστε ελεύθεροι μας είπε να κάνετε το δικό σας  πλάνο εργασίας.  Και όταν τον ρωτήσαμε γιατί μας στέλνεις τόσο μακριά - οι εργατικές συνοικίες ήταν μακριά και η συγκοινωνία  στην καλύτερη περίπτωση ήταν κάθε μισή ώρα - μας απάντησε : Εσείς πάτε και θα δείτε ότι εκεί θα βρείτε την απάντηση.  Ήταν αυτό που λέγανε τότε στη Σχολή πολλοί καθηγητές που τιμούσαν τον κοινωνικό  τους ρόλο. ΤΟ  ΦΟΙΤΗΤΑΡΙΟ ΝΑ ΒΓΕΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗ ΣΧΟΛΗ,  να αφουγκραστεί την πραγματική κοινωνία,  να ακούσει προβλήματά της, να πάρει εμπειρίες για τη ζωή μέσα στη πραγματική κοινωνική ζωή. Γιατί μόνο έτσι μπορεί να κατανοήσει την σημερινή πραγματικότητα, μόνο έτσι μπορεί να διαπιστώσει την εξάρτησή της από τα περασμένα, να  δει την προοπτική που διαμορφώνεται για το αύριο, και να κάνει την δική του πρόταση για το αύριο.

Σε ένα Σχολείο λοιπόν ενός νέου συνοικισμού στη  περιφέρεια της πόλης  που πήγαμε, καινούργιο κτίσμα, ήταν μια δασκάλα, που όταν την ρωτήσαμε τι κτιριακά προβλήματα αντιμετωπίζει το Σχολείο μάς απάντησε «κανένα», άλλα είναι τα προβλήματα της συνοικίας. Της ζητήσαμε λοιπόν να μας κάνει μια μικρή ανάλυση. Να τι μας είπε: Εδώ μένουν οικογένειες εργατών, που για να πάνε στη δουλειά τους χρειάζονται με την συγκοινωνία που υπάρχει πάνω από δύο ώρες. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζονται και δύο ώρες να γυρίσουν. Όταν υπάρχουν παιδιά η γυναίκα είναι υποχρεωμένη να μείνει στο σπίτι. Υπάρχει όμως ανάγκη χρημάτων για την επιβίωση. Έτσι πολλές γυναίκες δουλεύουν φασόν . Η περιοχή έχει γίνει ένα χώρος όπου όλη την ημέρα και μέχρι αργά το βράδυ το μόνο που ακούς είναι ο θόρυβος της μηχανής του φασόν. Και τα παιδιά όταν γυρίζουν στο σπίτι και αυτά να σκεφτείτε ότι βοηθούν. Η μηχανή δεν πρέπει, λένε , να σταματήσει, γιατί σταματάει και η πληρωμή. Αυτό έχει σαν συνέπεια, οι άνθρωποι αυτοί να μη συνδικαλίζονται, γιατί ο χρόνος,  οι αποστάσεις και το φασόν δεν επιτρέπουν τέτοιες  «πολυτέλειες». Και οι άντρες όμως που συμμετείχαν,  δεν συμμετέχουν πια στις συνδικαλιστικές συγκεντρώσεις γιατί δεν μπορούν, οι αποστάσεις δεν τους επιτρέπουν να γυρίσουν στο σπίτι και να πάνε αργά το απόγευμα στη συνδικαλιστική συγκέντρωση. Και έτσι αποκόβονται. Το βράδυ στην περιοχή κυκλοφορούν μόνο τα μηχανάκια φορτωμένα με μαύρες σακούλες που μοιράζουν το φασόν της επόμενης ημέρας. Τα μικρά να σκεφτείτε τραγουδούν μιμούμενα τον θόρυβο των μηχανών. Αυτή είναι η ζωή των ανθρώπων εδώ.  Τους δώσανε καινούργια σπίτια, καινούργιους δρόμους, καινούργια σχολεία, αλλά τους κλέψανε τη ζωή. Εμείς προσπαθούμε να καλυτερέψουμε τη μόρφωση των παιδιών, αλλά αυτό δεν φτάνει. Αν θέλετε να μας βοηθήσετε, βοηθείστε  να βοηθήσουμε όλοι μαζί αυτούς τους ανθρώπους, μιλήστε σαν Αρχιτέκτονες με  κοινωνικό προσανατολισμό.

Η ομιλία της μας συγκλόνισε. Μας ανέτρεψε το πλάνο που είχαμε ετοιμάσει. Και μετά από πολλές συζητήσεις, από πολλή έρευνα, για το πώς και για πιο σκοπό δημιουργήθηκαν αυτές οι εργατικές συνοικίες στις περιφέρειες των μεγάλων πόλεων, πως και με πιο τρόπο υποβαθμίστηκαν οι παλιοί τόποι κατοίκησης των στρωμάτων αυτών της πόλης, πως και με ποιους τρόπους παραπλάνησαν τους ανθρώπους αυτούς ότι οι νέες συνοικίες θα τους εξασφάλιζαν μια αναβαθμισμένη ζωή, άλλαξαν οι μέχρι τότε απόψεις μας και πήραμε το δρόμο του γνήσιου  λαϊκού κοινωνικού προσανατολισμού.  

Γιατί με την εργασία αυτή καταλάβαμε, κατανοήσαμε, και είχαμε πιά όλα τα εφόδια για να στηρίξουμε το συμπέρασμά μας:  ότι η κυρίαρχη τάξη ήταν αυτή και μόνο αυτή  η κερδισμένη γιατί κατάφερε με αντάλλαγμα το όνειρο κάθε φτωχού για σπίτι,  να περάσει τη νέα μορφή εργασίας στην εργατική τάξη, μακριά από το συνδικαλισμό, μακριά από την ομαδικότητα των διεκδικήσεων, μακριά από την εργατική αλληλεγγύη, μακριά από τις αρχές του γνήσιου ανθρωπισμού. 

Και την ευκαιρία αυτή μας την έδωσε ο Καθηγητής της Σχολής που εκπλήρωνε με συνέπεια τον κοινωνικό του ρόλο.  

 

Αρχιτέκτονας: Στην παρουσίαση του «Arxellence 3» για την Γυάρο είδα την ξεκάθαρη «δρομολόγηση της λήθης» και όχι την «διατήρηση της ιστορικής μνήμης»

 

Περιβάλλον: Διάβασες για την παρουσίαση που έγινε στις 28 του Ιούνη στο Μέγαρο Μουσικής:   «Διατήρηση της ιστορικής μνήμης & ανάδειξη και προστασία των ιδιαίτερων περιβαλλοντικών χαρακτηριστικών της νήσου Γυάρου».

Αρχιτέκτονας: Την διάβασα. «Τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης» όμως δεν την είδα. Είδα την ξεκάθαρη «δρομολόγηση της λήθης»  

Περιβάλλον: Θα μου εξηγήσεις

Αρχιτέκτονας: Κοίταξε μιλάμε για  κτιριακά  συμπλέγματα και όχι μόνο, που η θέση τους, η μορφή τους εξωτερική και εσωτερική, τα υλικά κατασκευής τους είναι  άρρηκτα δεμένα  με τον  πολιτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό προορισμό τους. Και αυτά τα δύο είναι αδιαχώριστα. Και για να διατηρηθεί η ιστορική μνήμη πρέπει να μείνουν αδιαχώριστα. Και αυτό εμείς οι Αρχιτέκτονες το γνωρίζουμε.  Η Γυάρος είναι ένα νησί που περιέχει μέσα του, αδιαχώριστα, τα urbs και τα civitas , που λέμε, το μαθαίνουμε στο πρώτο έτος της Σχολής, δηλαδή την φυσική χωρική διάσταση  και την κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική διάσταση. Όταν το urbs  μεταλλάσσεται το civitas αποδυναμώνεται, χάνει την πραγματική αξία του, και είναι ευάλωτο σε διαστρεβλώσεις,  σε μυθοποιήσεις, σε υποβαθμίσεις, σε …σε…  και σιγά-σιγά ανοίγει διάπλατα ο δρόμος της λήθης.  Βλέπε κτίριο της οδού Μπουμπουλίνας - Υπουργείο Πολιτισμού σήμερα-  τόπος βασανιστηρίων όμως  χιλιάδων ανθρώπων του λαού- πόσοι και πως  το θυμούνται σήμερα;-  τις  Γυναικείες Φυλακές Αβέρωφ στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας όπου έμεινε μόνο μια μαρμάρινη στήλη, που στην ουσία δεν θυμίζει τίποτε γιατί λείπει και το urbs και το civitas  – πόσοι σήμερα ξέρουν την πραγματική ιστορία της;-  τη Villa Amalia.

 

Πως έμαθα να «διαβάζω σαν Αρχιτέκτονας την Πόλη»

 

Περιβάλλον: Μετά το «Μπετοσυμμορία» των 16 Καθηγητών Αρχιτεκτονικής βλέπω να επικρατεί μια σιωπή.

Αρχιτέκτονας: Μη ρωτάς εμένα.

Περιβάλλον: Ποιόν να ρωτήσω;

Αρχιτέκτονας: Κάνε μια βόλτα στην πόλη και θα ανακαλύψεις ποιόν πρέπει να ρωτήσεις. Ετοιμάσου όμως να την περπατήσεις όλη την πόλη. Από το κέντρο μέχρι το απόκεντρο. Στο έχω πει και άλλη φορά. Η πόλη «διαβάζεται». Το θέμα είναι  αν θέλεις  και γιατί θέλεις να την «διαβάσεις».

Περιβάλλον: Τι πάει να πει «αν θέλεις  και γιατί θέλεις»;

Αρχιτέκτονας: Κοίταξε σαν φοιτήτρια το 1974 - Αρχιτεκτονική Σχολή της Φλωρεντίας- ήταν πολύ της μόδας τότε το «κιτς» το κακόγουστο δηλαδή. Στη σχολή λοιπόν  ο καθηγητής της έδρας της Decorazione είχε προτείνει τρία θέματα Ένα από αυτά ήταν «Το κιτς στα Πολεοδομικά σχέδια», και το γκρουπ το δικό μου διάλεξε αυτό το θέμα. Τότε ήρθε στη σχολή ο Umberto Eco, καθηγητής τότε στη Bologna, να μας κάνει κάποιες διαλέξεις για το θέμα. Έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον και για τα τρία θέματα, και συμφώνησε με τον καθηγητή μας, ένας βοηθός του να αναλάβει να παρακολουθήσει τρία γκρουπ, ένα για  κάθε θέμα. Για το θέμα «Το κιτς στα πολεοδομικά σχέδια» επιλέχθηκε το γκρουπ στο οποίο συμμετείχα.  Την πρώτη μας συνάντηση , θυμάμαι ότι την κάναμε στα παγκάκια της  πλατείας San Marco, εκεί μας είχε δώσει ραντεβού, μας ρώτησε γιατί επιλέξαμε τον τίτλο τον συγκεκριμένο. Του απαντήσαμε λοιπόν γιατί το «κιτς», το «κακόγουστο» δηλαδή, κυριαρχεί στο Πολεοδομικό σχεδιασμό. Μας ρώτησε λοιπόν τότε, τι σημαίνει για μας «κιτς» τι εννοούμε όταν δίνουμε αυτόν τον χαρακτηρισμό. Και εκεί άρχισε μια συζήτηση που κράτησε τρεις ώρες. Όταν έφευγε, μας είπε: σε σωστό δρόμο είστε, θα δείτε ότι αύριο το πρωί θα αρχίσετε να βλέπετε την πόλη με διαφορετική σκοπιά. Ερευνήστε την. Η πόλη είναι ανθρώπινο δημιούργημα!!  Από τη ζωή των ανθρώπων στην πόλη ίσως πρέπει να ξεκινήσετε την έρευνά σας. Δείτε, μήπως αυτό σας βοηθήσει;  Δείτε μήπως σας ανοίξει νέους ορίζοντες; Δείτε μήπως σας δείξει νέους τρόπους σκέψης; Η ιστορία  της πόλης θα σας βοηθήσει πολύ. Μελετήστε την!!! Με κριτικό μάτι όμως!!!

Αν θυμάμαι καλά κάναμε επτά ή οκτώ συναντήσεις πριν δώσουμε το μάθημα. Όλες γίνανε εκτός σχολής, μέσα όμως στην πόλη. Είχαμε και διαφωνίες και αντιπαραθέσεις, και τα ερωτήματα που έκανε ήταν, το λέω απλά, πες μου γιατί το λες, που το στηρίζεις, πως το υποστηρίζεις. Το όνομά του δεν το θυμάμαι, γιατί τον είχαμε βαφτίσει Marco, επειδή η πρώτη μας συνάντηση έγινε στην πλατεία San Marco. Η βοήθειά του όμως ήταν πολύ σημαντική.  Με την εργασία αυτή ανακαλύψαμε ότι «κιτς» στον Πολεοδομικό σχεδιασμό δεν υπάρχει. Ο Πολεοδομικός σχεδιασμός πηγάζει από τον Πολιτικό-Κοινωνικό-οικονομικό  σχεδιασμό της τάξης που κυβερνά, όταν αυτός είναι φιλολαϊκός τότε και ο Πολεοδομικός σχεδιασμός είναι φιλολαϊκά εξυπηρετικός, όταν όμως είναι αντιλαϊκός τότε και ο Πολεοδομικός σχεδιασμός είναι αντιλαϊκός. Και είναι ακριβώς αυτή η «αντιλαϊκότητα» που αναγκάζει την κυρίαρχη τάξη να προσφεύγει σε επικοινωνιακά ευρήματα για να την «κρύψει», σήμερα είναι το «κιτς». Στις εξετάσεις- οι εξετάσεις ήταν προφορικές, είχαμε παραδώσει το γραπτό κείμενο της εργασίας μας όμως-  ήταν παρών  ο Umberto Eco και ο βοηθός του βέβαια, όχι για να βαθμολογήσει- δεν είχε αυτό το δικαίωμα-  αλλά για να συζητήσει τα συμπεράσματά μας. Τον ενδιέφερε η πορεία της σκέψης μας, από πού ξεκίνησε, πως άλλαξε, αν άλλαξε στην πορεία της μελέτης,  πως και γιατί κατέληξε στο συμπέρασμα που διατυπώσαμε. Η συζήτηση μαζί του ήταν εύκολη και ήταν εύκολη γιατί ο ίδιος έδειχνε τέτοιο σεβασμό στις απόψεις μας, που την έκανε εύκολη.  Έτσι έμαθα να «διαβάζω σαν Αρχιτέκτονας  την πόλη».

 

Σημείωση: Επειδή πολλοί ρωτούν, ο Umberto Eco και ο βοηθός του δεν ήταν Αρχιτέκτονες. Ήταν και οι δύο απόφοιτοι της Φιλοσοφικής Σχολής. 

      

«Μπετοσυμμορία» :Εύστοχος - άστοχος χαρακτηρισμός, ή …………..

 

Περιβάλλον: Δεκαέξι καθηγητές της Αρχιτεκτονικής με ένα κείμενο με τίτλο: «Μπετοσυμμορία» εξέφρασαν την στήριξή τους στους Δήμους που προσπαθούν να  «προστατεύσουν τις πόλεις από την καταχρηστική δόμηση και τα απαράδεκτα ψηλά κτήρια, που προκύπτουν μέσα από την (κατά)χρηση διατάξεων του ΝΟΚ (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός)».

Αρχιτέκτονας : Το διάβασα. Μόνο που δεν κατάλαβα τι εννοούν όταν λένε: «Τα δήθεν «περιβαλλοντικά μπόνους» είναι η πρόφαση της νέας «μπετοσυμμορίας» προκειμένου να τσιμεντώσει κάθε σπιθαμή των γειτονιών μας». Μας λένε δηλαδή ότι υπάρχει μια « Νέα συμμορία»  -«συμμορία» είναι μια οργανωμένη ομάδα κακοποιών που λειτουργεί με βίαια μέσα για να πετύχει τους παράνομους σκοπούς της- που λειτουργεί πέρα και πάνω από τους Νόμους και «τσιμεντώνει» τις γειτονιές!!! Είναι όμως «συμμορία»; Η «συμμορία», από όσο τουλάχιστον γνωρίζω,  δεν έχει ΟΝΟΜΑ ,ΕΠΙΘΕΤΟ, ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ, ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ.  Εδώ όμως ο ΝΟΚ έχει ΟΝΟΜΑ, ΕΠΙΘΕΤΟ,ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ, ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ  και είναι ΝΙΚΟΣ ΣΗΦΟΥΝΑΚΗΣ ―  2009-2012: Αναπληρωτής Υπουργός ΥΠΕΚΑ και ΥΠΕΧΩΔΕ, συντάχθηκαν και ψηφίστηκαν οι Νόμοι:- ‘’Νέος  τρόπος  έκδοσης οικοδομικών αδειών’’ (Ν.4030/2011),  (άλλαξε μετά από 80 χρόνια)-‘’Νέος Οικοδομικός Κανονισμός- ΝΟΚ’’ -(Ν. 4014/2012). – και ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Υπουργός ΥΠΕΚΑ και ΥΠΕΧΩΔΕ την ίδια εποχή. Και οι μετέπειτα Υπουργοί Περιβάλλοντος ΣΚΟΥΡΛΕΤΗΣ, ΣΤΑΘΑΚΗΣ, ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ, ΣΚΡΕΚΑΣ τον διατήρησαν και τον «εμπλούτισαν» με νέα «μπόνους». Το ΤΕΕ έγινε ο θερμός υποστηρικτής του,  ο ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ ο σιωπηλός οπαδός του, και οι Αρχιτεκτονικές Σχολές αφοσιωμένες στο υψηλό επιστημονικό τους έργο, για 12 χρόνια δεν τον έβλεπαν, ούτε καν τον άκουσαν. Και ξαφνικά είδαν ότι οι Πόλεις «τσιμεντώνονται» άκουσαν τους Δημάρχους να διαμαρτύρονται και αποφάσισαν να μιλήσουν. Και «μίλησαν» με ένα «εντυπωσιακό χαρακτηρισμό» : «Μπετοσυμμορία» Επιστημονικός όρος με πλατύ και βαθύ νόημα.

 Είναι η νέα «ετικέτα» που θα απαλλάσσει από δω και πέρα τον «ηθικό αυτουργό» και οι Αρχιτεκτονικές Σχολές της Χώρας μας πάντα ιστορικά έχουν συμβάλλει στην «προστασία των ηθικών  αυτουργών» των Πολεοδομικών εγκλημάτων. Σου θυμίζω τις παλαιότερες  «ετικέτες» που έλεγαν  :  «Η Αθήνα αναπτύχθηκε άναρχα Πολεοδομικά από την ίδρυσή της» , «η αντιπαροχή κατέστρεψε τις πόλεις μας μεταπολεμικά» . Και οι δύο δημιούργημα των Αρχιτεκτονικών Σχολών της Χώρας μας είναι!!! Τους ηθικούς αυτουργούς απάλλασσαν και οι δύο. Τώρα μας ήρθε και η τρίτη η οποία μέσα στο πνεύμα της εποχής πρέπει να είναι και λίγο ……….

 

Περιβάλλον : Το «ο ετερόφωτος εξυπηρετεί!!» ενόχλησε- Αρχιτέκτονας: Να σου απαντήσω γιατί το είπα

Περιβάλλον: Οι εκλογές στο ΤΕΕ τελείωσαν, και βλέπω να επικρατεί μετά τους πανηγυρισμούς μια «σιωπή».

Αρχιτέκτονας: Μη ρωτάς εμένα.

Περιβάλλον: Ποιόν να ρωτήσω; Μου είπαν ότι η τελευταία συζήτησή μας «ενόχλησε!!»

Αρχιτέκτονας: Ναι;; Ένα απλό ερώτημα βάλαμε.

Περιβάλλον: Ενόχλησε μου είπαν το τελευταίο. Το  «ο ετερόφωτος εξυπηρετεί!!».Το γιατί δεν κατάλαβα.

Αρχιτέκτονας: Δεν το είπα με «ελαφρά τη καρδία» που λέμε. Με πονάει που το λέω. Ας δούμε όμως λίγο τι μας λέει η ΙΣΤΟΡΙΑ!!!

 Οι ΥΔΟΜ γεννήθηκαν μαζί με τις «τακτοποιήσεις» αυθαιρέτων, μαζί με τον αντισυνταγματικό  ΝΟΚ, μαζί με τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες του ΤΕΕ, μαζί με την κατάργηση των ελάχιστων αμοιβών, μαζί με τον νέο τρόπο  έκδοσης οικοδομικών  αδειών με ευθύνη ιδιώτη Μηχανικού  (επαναφορά νόμου της χούντας, το «υπόκειται σε μελλοντικό έλεγχο» δική της έμπνευση ήταν, το ότι σήμερα λέγεται «ελέγχεται το 30% με ηλεκτρονική κλήρωση» δεν αλλάζει την ουσία), μαζί με τον ιδιώτη ελεγκτή δόμησης, μαζί………, μαζί…….

Και τα γεννητούρια τα υποδέχτηκε με μεγάλη χαρά η  μερίδα  των Μηχανικών εκείνων που στήριξε επί 25 χρόνια την αυθαίρετη δόμηση . Μη γελιόμαστε, η δεξιά έκανε υπομονή, τη δημιούργησε τη μερίδα αυτή, τη προστάτεψε με όλα τα μέσα, την αύξησε, της έδωσε φωνή στα ΜΜΕ, της έδωσε εξουσία στις διάφορες Επιτροπές , στις Πολεοδομίες, στο ΤΕΕ κ.α    Και αυτό κάποιες ηγεσίες  παρατάξεων  Μηχανικών, που θέλουν να λέγονται αριστερές,  δεν το αντιλήφθηκαν. Και δεν το αντιλήφθηκαν, γιατί αρνήθηκαν την ιστορική τους μνήμη, έσβησαν από την ιστορική τους μνήμη την προ «κρίσης εποχή»,  και δέχτηκαν  με μεγάλη ευκολία  «ετικέτες»,  που λέγανε ότι η «Αθήνα αναπτύχθηκε άναρχα πολεοδομικά από την ίδρυσή της» , «η αντιπαροχή κατέστρεψε τις πόλεις μας μεταπολεμικά», «το airbnb είναι σαν την αντιπαροχή»,  τα «παρατηρητήρια» και τους «φοριαμούς»  του ανεκδιήγητου κ. Τσιρώνη,   ……….. Και αυτό δεν τους βοήθησε να αντιληφθούν  τη νέα πραγματικότητα που γεννιόταν.

Μη ξεχνάς όταν το 2015 εξελέγη η νέα διοίκηση του  ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ ήταν αριστερή , έτσι τουλάχιστον ήθελε να λέγεται. Και αυτή η «αριστερή» διοίκηση  ασπάστηκε με μεγάλο ενθουσιασμό τις κάθε άλλο, παρά αριστερές απόψεις  του Aravena για την Biennale της Βενετίας. Και δεν θέλω, αλλά δεν μπορώ να μην αναφερθώ στο Ν^ο  16 του περιοδικού Αρχιτέκτονες για τον νέο ρόλο του Αρχιτέκτονα αυτόν του «παιδαγωγού-διαμεσολαβητή- ερμηνευτή»   που προώθησε.

Και στις ΥΔΟΜ δεν είδαν ή δεν θέλησαν να δουν ότι η δημιουργία τους, είχε ένα και μοναδικό σκοπό: να εξυπηρετήσει τις απαιτήσεις εκείνες που ζητούσε η μερίδα εκείνη των Μηχανικών που στήριξε την επί 25 χρόνια αυθαίρετη δόμηση και όχι μόνο. Ο ΝΟΚ αυτούς εξυπηρετεί, ο νέος τρόπος έκδοσης οικοδομικών αδειών χωρίς έλεγχο ήταν απαίτηση αυτής της μερίδας των Μηχανικών, γι'  αυτό και επιλέχθηκε η επαναφορά νόμου της χούντας. Το να ελέγχεται το 30% των οικοδομικών αδειών και των δηλώσεων αυθαιρέτων,  και το 70% να μένει ανεξέλεγκτο δική τους απαίτηση ήταν. Και επειδή αυτό το τελευταίο οι   ΥΔΟΜ  το ζητάνε επιτακτικά να θυμίσω ότι όταν τον Τρίτση τον «κατέβασε από το τραίνο» ο Ανδρέας Παπανδρέου, τον κατέβασε γιατί είχε νομοθετήσει ότι «για να συνδεθεί μια οικοδομή οριστικά με τα δίκτυα πρέπει να έχει προηγηθεί αυτοψία από την αρμόδια Υπηρεσία της Πολεοδομίας και να κριθεί νόμιμη» και σ’ αυτό αντέδρασαν τότε εργολάβοι και Μηχανικοί γιατί ισχυρίστηκαν ότι έτσι «καθυστερούν». Και αφού «κατέβηκε» ο Τρίτσης «κατέβηκε» και η «οριστική σύνδεση»  και «ανέβηκε» η «προσωρινή σύνδεση χωρίς αυτοψία»  που έγινε και το εφαλτήριο της «αυθαίρετης δόμησης». Όλες οι οικοδομές μετά το 1985 έχουν «προσωρινή σύνδεση με τα δίκτυα»!!!  Τότε το Υπουργείο, για να σώσει το «προσωπείο» του, νομοθέτησε να ελέγχονται κάθε χρόνο τρεις λήγοντες αριθμοί οικοδομικών αδειών, που κλήρωνε κάθε χρόνο το ίδιο. Και δεν μπορώ εδώ να μην αναφερθώ στη συζήτηση ανάμεσα στο συνάδελφο Γ.Π. που τότε ήταν Προϊστάμενος  τμήματος έκδοσης Οικοδομικών αδειών και τον τότε Υπουργό που ήρθε στην Υπηρεσία για να προωθήσει την εφαρμογή του Νόμου.  

Γ.Π : Τον Νόμο να τον πάρετε πίσω. Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται σε όλες τις οικοδομές.

Υπουργός: Μα δεν υπάρχει προσωπικό  μου λέτε.

Γ.Π: Να προσλάβετε να έχουμε.

Υπουργός: Μα δεν μπορείτε να μη τον εφαρμόσετε. Είναι Νόμος του Κράτους.

Γ.Π : Είναι νόμος μη εφαρμόσιμος. Εγώ τουλάχιστον δεν θα τον εφαρμόσω. Δεν μπορώ να στέλνω υπαλλήλους να κάνουν αυτοψία σε μια οικοδομή και να βάζουν πρόστιμο γιατί οι υδρορροές δεν καταλήγουν στο ρείθρο του πεζοδρομίου, και να μη μπορώ να ελέγξω την όμορη που οι αυθαιρεσίες της «βγάζουν μάτι» να περιγελούν τους υπαλλήλους της Υπηρεσίας κραυγάζοντας «δεν μπορείς να με ελέγξεις!!!, δεν μπορείς, δεν μπορείς!!!»

Αυτή είναι μία από τις  πραγματικότητες που θα διαμορφωθεί με το 30%  και 70%. Και δεν είναι η μόνη , υπάρχουν κι άλλες αλλά δεν θέλω να επεκταθώ.  Οι  ΥΔΟΜ που το ζητάνε με επιμονή, πιστεύουν ότι επειδή το  70%  δεν θα  τους κραυγάζει περιγελώντας τους, αλλά θα τους το στέλνει  με sms ή με email δεν θα τους περιγελά  ξεδιάντροπα;  Ποιους πιστεύουν ότι εξυπηρετούν;

Για τα αποτελέσματα των εκλογών του ΤΕΕ

 

Περιβάλλον: Ήρθα να συζητήσουμε τα αποτελέσματα των εκλογών στο ΤΕΕ

Αρχιτέκτονας: ……….

Περιβάλλον:  Γιατί κάνεις έτσι.

Αρχιτέκτονας: Γιατί τα είδα. Διάβασα και τους πανηγυρισμούς των παρατάξεων που «αύξησαν» λένε τα ποσοστά τους. Δεν κέρδισαν βέβαια αλλά αυτό, λένε, είναι ένα βήμα για να «συνεχίσουν» τον αγώνα για ένα καλύτερο ΤΕΕ. Πριν τις εκλογές είχαμε δημοσιεύματα  που γράφανε «στις 19 του Μάη 2024 120.000 Μηχανικοί ψηφίζουν για την Νέα Διοίκηση του ΤΕΕ». Μετά τις εκλογές έχουμε δημοσιεύματα που γράφουνε  «μεγάλη προσέλευση Μηχανικών στις εκλογές του ΤΕΕ με αύξηση του ποσοστού συμμετοχής από την προηγούμενη   35.121 το 2024 , 32.236 το 2019»  Τα Μαθηματικά ξέρεις δεν είναι «άποψη» είναι Μαθηματικά.  Και εδώ λείπουν 85.000 χιλιάδες Μηχανικοί. Σημαίνει ότι το 70% δεν προσήλθε στις κάλπες.

Και η ΔΚΜ καλά κάνει να το αγνοεί, και να πανηγυρίζει. Το ερώτημα είναι, γιατί  το αγνοούν  και πανηγυρίζουν οι ηγεσίες των  «αριστερών» παρατάξεων;;;;;

 Περιβάλλον: Ξέρεις τι μου θυμίζει αυτό; Μου θυμίζει μια συζήτηση που είχαμε κάνει το 2013 με τίτλο: Το «παγκάκι της ανεργίας» και η «αριστερή Πανεπιστημιακή καρέκλα»

Θυμάμαι πως έκλεισες τη συζήτηση : Η «αριστερή Πανεπιστημιακή καρέκλα» δεν έχει κανένα δικαίωμα να κρατάει την νέα γενιά ετερόφωτη για να την φωτίζει η ίδια με την σοφία της, πρέπει να φροντίσει η νέα γενιά να γίνει αυτόφωτη, αν δεν μπορεί καλύτερα να πάει σπίτι της. 

Αρχιτέκτονας:  Ο «ετερόφωτος» εξυπηρετεί, ο «αυτόφωτος» …………….

 

Τη «Νέα μορφή αυθαίρετης δόμησης» θέλει να προστατέψει το ΥΠΕΝ και χρησιμοποιεί το «Νέο σύστημα ελέγχου και καταπολέμησης αυθαιρέτων» για να παραπλανήσει.

Περιβάλλον: Ψηφίστηκε στη Βουλή ο νέος Νόμος του ΥΠΕΝ που περιλαμβάνει διατάξεις για το νέο «σύστημα ελέγχου και καταπολέμησης αυθαιρέτων» για τα ύψη του ΝΟΚ  κ.α

Αρχιτέκτονας: Βγήκε το ΦΕΚ;

Περιβάλλον:  Όχι ακόμα, αλλά ήδη υπάρχουν αντιδράσεις. Και ιδίως για το «Νέο σύστημα ελέγχου και καταπολέμησης αυθαιρέτων» που βασικά περνάει όλες τις αρμοδιότητες «ελέγχου»  στο ΥΠΕΝ και στο ΤΕΕ.

Αρχιτέκτονας:  Τις διάβασα.

Περιβάλλον:  Την άποψή σου θέλω.

Αρχιτέκτονας:  Για τον Νόμο ή για τις αντιδράσεις;

Περιβάλλον: Τώρα με μπέρδεψες.

Αρχιτέκτονας: Μη μπερδεύεσαι  τόσο εύκολα. Ο Νόμος έχει πολιτικό  περιεχόμενο το οποίο εκφράζεται με τα  τεχνικά χαρακτηριστικά  που εμπεριέχει. Για να «αντιδράσεις» λοιπόν πρέπει να αναλύσεις το πολιτικό περιεχόμενο του Νόμου, να δεις δηλαδή ποιος είναι ο πραγματικός πολιτικός σκοπός του Νόμου, και ποιες τεχνικές, εδώ μπαίνουν τα τεχνικά χαρακτηριστικά, χρησιμοποιεί γι'  αυτό. Και κάτι τέτοιο δεν το βλέπω στις «αντιδράσεις». Βλέπω «αντιδράσεις» τεχνικού περιεχομένου αλλά όχι πολιτικού.

Περιβάλλον: Μα αυτό θέλει πολλή δουλειά;

 Αρχιτέκτονας: Δεν θέλει πολλή δουλειά. Θέλει όμως ξεκάθαρη ταξική θέση. Η «αυθαίρετη δόμηση» και η «καταπολέμηση της αυθαίρετης δόμησης» έχουν στη χώρα μας μακρά ιστορία. Η κυρίαρχη τάξη της χώρας μας έδωσε σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους την «αυθαίρετη δόμηση» στα λαϊκά στρώματα γιατί αυτό της εξασφάλιζε  την «παραμονή της στην εξουσία».  Και επειδή προσάρμοζε το είδος και τα χαρακτηριστικά της «αυθαίρετης δόμησης» κάθε φορά στις επιδιώξεις της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, καταδίκαζε την προηγούμενη με δήθεν «νόμους καταπολέμησης αυθαιρέτων». Για την «αυθαίρετη δόμηση» έχουμε μιλήσει και το 2011  και το 2018

Είναι ξεκάθαρο ότι ο Νόμος δεν θέλει να αντιμετωπίσει το θέμα αυτό. Θέλει απλά να μπορεί να ελέγχει δύο βασικά πράγματα. 1. Να έχει στη φαρέτρα του καταγγελίες πολιτών  που να μπορεί να τις χρησιμοποιεί για να δείχνει, όταν του χρειάζεται να παραπλανήσει,  την «αποφασιστικότητά» του στην καταπολέμηση της αυθαίρετης δόμησης, γι'  αυτό και η «πλατφόρμα καταγγελιών» στο ΤΕΕ που έχει δώσει δείγματα καλής συμπεριφοράς . 2. Να μη ξεφεύγουν  οι καταγγελίες για την  «προστατευόμενη δόμηση» των μεγάλων επενδυτικών συμφερόντων. Γι'  αυτό και η αρμοδιότητα του ελέγχου στο ΥΠΕΝ.

Η «αυθαίρετη δόμηση» σήμερα στη χώρα μας έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις, Ο νέος τρόπος έκδοσης  και ελέγχου των  οικοδομικών αδειών την τροφοδοτεί. Και τροφοδότες είναι το ΥΠΕΝ σε αγαστή συνεργασία με το ΤΕΕ.  Το ΥΠΕΝ νομοθετεί και το ΤΕΕ εξυπηρετεί τους πολιτικούς σκοπούς των Νόμων μέσω της «πλατφόρμας». Σήμερα έχουμε μια νέα μορφή αυθαίρετης δόμησης. Έχουμε οικοδομικές άδειες που εκδίδονται χωρίς να ελεγχθούν από τις αρμόδιες ΔΗΜΟΣΙΕΣ Υπηρεσίες., εκδίδονται με ευθύνη Μηχανικού, και οι οποίες ακόμη και αν έχουν εκδοθεί κατά παράβαση των Νόμων, πραγματοποιούνται ανεμπόδιστα, αφού ο Ελεγκτής Δόμησης ελέγχει αν αυτές πραγματοποιούνται σύμφωνα με την οικοδομική άδεια που εκδόθηκε. Αν έχει οικοδομική άδεια, ενδιαφέρει. Ο όρος ΝΟΜΙΜΗ θεωρήθηκε «πλεονασμός» από το ΥΠΕΝ και  παραλήφθηκε.  

Τα νούμερα των  οικοδομικών  αδειών που έχουν εκδοθεί  κατά παράβαση των Νόμων αρχίζουν να  φοβίζουν.  Και οι «τροφοδότες» ανησυχούν, και παίρνουν μέτρα γιατί  αυτό δεν θέλουν να βγει ανεξέλεγκτα έξω.  Ας μη γελιόμαστε. Να «ελεγχθούν» θέλουν αλλά χωρίς να θιγούν τα πολιτικά οφέλη που η «τροφοδοσία» του Νόμου με τον νέο τρόπο έκδοσης και ελέγχου οικοδομικών αδειών τους  εξασφάλισε. Τη νέα μορφή «αυθαίρετης δόμησης» θέλουν να προστατέψουν. Αυτός είναι ο «πολιτικός» στόχος του Νόμου, κατά την άποψή μου.