Η ιστορική μνήμη της Γυάρου δεν διατηρείται με το να διδάσκεται το «κόστος της ελευθερίας» στη νέα γενιά, διατηρείται με το να διδάσκεται «Το κορυφαίο δικαίωμα της ελευθερίας».

 

Περιβάλλον: Πολλά ερωτήματα προέκυψαν μετά τις τρείς τελευταίες συζητήσεις  μας.

Αρχιτέκτονας: Την άποψή μου είπα. Όποιος δεν συμφωνεί μπορεί να την αντικρούσει. Με επιχειρήματα όμως.

 Περιβάλλον: Ας ξεκινήσουμε από την τελευταία για την Γυάρο. Είπες «ο ΣΦΕΑ να δώσει το θέμα στο φοιτηταριό να το λύσει». Ένα τόσο σοβαρό θέμα μπορεί να το λύσει το «φοιτηταριό»;

Αρχιτέκτονας: Σε κάθε περίπτωση δεν θα το λύσει ο Μητσοτάκης. Είναι μάταιο να  ζητάει ο ΣΦΕΑ από τον Μητσοτάκη να πραγματοποιήσει την «υπόσχεσή» του!!!  Εξήγησα τον λόγο για τον οποίο είπα το να το δώσει στο «φοιτηταριό» των Αρχιτεκτονικών Σχολών. Και Διευκρινίζω, για την προκειμένη περίπτωση, φοιτηταριό  4-5 έτους!!!.

Περιβάλλον: «Ο χώρος αυτός μπορεί να γίνει μόνο δημόσιος χώρος μνήμης, ιστορίας και πολιτισμού, όπου οι νέες γενιές μαθητών, φοιτητών, ερευνητών και παιδιά του λαού θα επισκέπτονται ελευθέρα για να διδάσκονται το κόστος της ελευθερίας …» ζητάει ο ΣΦΕΑ, σου επεσήμανε σχόλιο   

Αρχιτέκτονας: Τι σημαίνει «κόστος ελευθερίας». Ποιος το υπολόγισε; Πως το υπολόγισε;  Ποιο είναι το ιδεολογικό περιεχόμενο του μαθήματος «κόστος ελευθερίας» που θα διδάσκεται η νέα Γενιά; Η «ελευθερία» δεν είναι προϊόν να κοστολογείται, και να διδάσκεται η «κοστολόγηση», είναι ΚΟΡΥΦΑΙΟ  ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ!!! Ο αστικός ανθρωπισμός «κοστολογεί» την ελευθερία των κατώτερων τάξεων, γιατί  οι περιορισμοί της ελευθερίας που επιβάλλει η κυρίαρχη αστική τάξη στις κατώτερες,  καθορίζουν το ποσοστό τού κέρδους της από την εκμετάλλευση των τάξεων αυτών. Αυτό το «κοστολόγιο» θέλουμε να διδάξουμε; Μας το «χάρισε το κοστολόγιο της» η κυρίαρχη τάξη και θεωρούμε υποχρέωσή μας να το διαδώσουμε;  Τις αρχές του γνήσιου ανθρωπισμού τις ξεχάσαμε;

 Απόσπασμα από το αρχείο του Παιδαγωγού Κώστα Σωτηρίου 

Α ΒΑΣΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΥ

Για να καθορίσουμε το σημερινό περιεχόμενο του ανθρωπιστικού ιδανικού, για να κατανοήσουμε την ουσία του γνήσιου ανθρωπισμού είναι απαραίτητο να ανασκοπήσουμε τα χαρακτηριστικά του γνωρίσματα. Τέσσερα είναι τα βασικά.

ΠΡΩΤΟ ΓΝΩΡΙΣΜΑ: Η αναγνώριση, ο σεβασμός και η εχτίμηση στην αξία και αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Κορύφωμα: το δικαίωμα του κάθε ανθρώπου, μα και το χρέος του να καταχτήσει την ελευτερία του μέσα στη φύση και μέσα στην κοινωνία. Ο άνθρωπος βρίσκεται στο ανώτερο σκαλοπάτι, όπου έχει φτάσει η ζωή στην εξέλιξή της. Ο άνθρωπος αξίζει για την ανθρώπινη του υπόσταση. Είναι το «πιο πολύτιμο κεφάλαιο» είναι «καθολική αξία». Προικισμένος με πλούσιες πνευματικές ικανότητες, και με πανίσχυρο όργανό του την επιστήμη, που ο ίδιος με μόχθο και ιδρώτα δημιούργησε, υψώνεται ο άνθρωπος κυρίαρχος μέσα στη φύση, την υποτάσσει γνωρίζοντάς την ολοένα και βαθύτερα, και γίνεται δημιουργός. Αξίζει λοιπόν ο άνθρωπος όλη την εχτίμηση, και όλο το σεβασμό.

Μα καμιά αναγνώριση της αξίας και της αξιοπρέπειας του ανθρώπου δεν είναι νοητή, χωρίς το δικαίωμα και το χρέος του να καταχτήσει την ελευτερία του, χωρίς το λυτρωμό του από τον πολιτικό, οικονομικό και πνευματικό καταναγκασμό, χωρίς λοιπόν την απελευθέρωσή του από κάθε ζυγό, από κάθε καταπίεση, ταπείνωση και εκμετάλλευση. Ο λυτρωμός του από κάθε σκλαβιά, είναι η πρώτη προϋπόθεση, για να πραγματώνεται η ανθρώπινη υπόστασή του. Αλλιώς ο άνθρωπος είναι δούλος, δεν πολυδιαφέρει από τα ζώα, ξεπέφτει και χάνει το καθαυτό ανθρώπινο μέσα του.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ο γνήσιος ανθρωπισμός κηρύχνει, πως δεν επιτρέπεται η ελευτερία να είναι προνόμιο των λίγων. Και πολύ περισσότερο δεν επιτρέπεται να είναι προνόμιο εκείνων, που καρπώνονται την παραγωγική εργασία των άλλων. Το γνήσιο ανθρωπιστικό ιδανικό εμπνέει, φλογίζει και καθοδηγεί τους λαούς και τα άτομα στον αγώνα τους να λυτρωθούν από την πολύπλευρη σκλαβιά και  την εκμετάλλευση.

https://arxeiokdsotiriou.blogspot.com/2013/10/blog-post_20.html#more

 Είναι και μια ευκαιρία να δούμε, η σημερινή Νεολαία  με ποιο ιδεολογικό-πολιτικό - κοινωνικό  υπόβαθρο και  περιεχόμενο, Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομικής ιστορικής μνήμης, προετοιμάζεται να αποφοιτήσει  από τις Αρχιτεκτονικές Σχολές. Και δυστυχώς το ιδεολογικό-πολιτικό-κοινωνικό υπόβαθρο και περιεχόμενο θα δούμε ότι λείπει σε μεγάλο ποσοστό.  Η ιστορική μνήμη που καλλιεργείται στις Αρχιτεκτονικές Σχολές είναι «κούφια», και είναι «κούφια» γιατί στηρίζεται σε τρεις «ετικέτες» που έχουν παραποιήσει, παραχαράξει και πλαστογραφήσει την ιστορία του τόπου μας. Η πρώτη είναι η «άναρχη πολεοδομική ανάπτυξη της Αθήνας από την ίδρυση του Νέου Ελληνικού Κράτους και μετά» η δεύτερη «η αντιπαροχή κατέστρεψε τις Πόλεις μας μεταπολεμικά» και η τρίτη η «Αυθαίρετη δόμηση των λαϊκών στρωμάτων  βασική αιτία των πολεοδομικών  προβλημάτων». Αυτές οι τρείς «ετικέτες» είναι το «χαϊμαλί» που οι Αρχιτεκτονικές Σχολές κρεμούν στο λαιμό των απόφοιτων Αρχιτεκτόνων με την εντολή να το φορούν για πάντα και να το χρησιμοποιούν σαν «πυξίδα». Και έχουν και οι τρείς ένα και μοναδικό σκοπό: Την παραπλάνηση του ΔΟΥΛΕΥΤΗ ΛΑΟΥ!!, που έλεγε και ο αείμνηστος Παιδαγωγός Κώστας Σωτηρίου!!  Και δίνεται σήμερα η ευκαιρία στον ΣΦΕΑ το «χαϊμαλί» αυτό να το ξεκρεμάσει από το λαιμό της Νεολαίας. Αλλά για να το ξεκρεμάσει πρέπει να την αφήσει «ελεύθερη» να κάνει την σύνδεση με το παρελθόν.

Αν διάβασες για τις παραπάνω «ετικέτες» έχω διατυπώσει  διαφορετική άποψη. Η άποψη όμως αυτή δεν ήρθε ουρανοκατέβατη, ήρθε μετά από μελέτη και έρευνα. Η μελέτη και η έρευνα μας βοήθησαν να εμπλουτίσουμε την ιστορική μας μνήμη. Και αυτό έγινε γιατί στο φοιτηταριό που ανήκα κάποτε και εγώ, είδαμε ότι για να καταλάβουμε τα Πολεοδομικά προβλήματα και την Αρχιτεκτονική που επικράτησε την δεκαετία του 70 στη χώρα μας έπρεπε  να εξετάσουμε το γιατί επικράτησαν αυτές οι τρείς απόψεις, ποιούς σκοπούς  εξυπηρέτησαν, και ποιες ήταν οι επιπτώσεις  στα κοινωνικά στρώματα. Όταν είπαμε στον καθηγητή μας ότι  «Το γιατί!!» θέλουμε να δούμε, μας είπε: Προχωρήστε ελεύθερα!!! Και είδαμε ξεκάθαρα ότι :

1.   Καθόλου άναρχη δεν ήταν η Πολεοδομική ανάπτυξη της Αθήνας αντίθετα ήταν, όπως σου είχα πει στη συζήτηση που κάναμε τότε:  «Από την σύντομη τούτη ιστορική κριτική ανασκόπηση βλέπουμε ξεκάθαρα ότι η «πηγή» που δημιούργησε το πρόβλημα ήταν η «κατάτμηση μείζονος εκτάσεως» στην οποία το  Κράτος δεν επέβαλλε κανένα περιορισμό, αντίθετα στήριξε όλες τις κερδοσκοπικές επιλογές της «μεγαλοϊδιοκτησίας», και μετέφερε τις υποχρεώσεις της που προέκυπταν από την «Πολεοδόμηση» τής γης της στην «μικροϊδιοκτησία» επάνω στην οποία η «μεγαλοϊδιοκτησία» κερδοσκόπησε.Η άποψη λοιπόν ότι η Αθήνα αναπτύχθηκε «άναρχα Πολεοδομικά» δεν ανταποκρίνεται στην ιστορική πραγματικότητα. Η Αθήνα αναπτύχθηκε «Με ταξική ιεραρχία. Ικανοποιήθηκαν τα συμφέροντα της μεγαλοϊδιοκτησίας,  οι υποχρεώσεις της φορτώθηκαν στα λαϊκά στρώματα, τα λαϊκά στρώματα αντέδρασαν, και όταν τα λαϊκά στρώματα αντιδρούν, αντιδρούν «άναρχα», γι αυτό και η «έκπληξη» «περιμέναμε να υποβάλλουν ενστάσεις οι μορφωμένοι αλλά μας ήρθαν και οι αγράμματοι». Αναλυτικά:  https://angelmois.blogspot.com/2013/04/blog-post.html   και  https://angelmois.blogspot.com/2019/01/airbnb.html
2.  Ούτε ήταν το η «αντιπαροχή κατέστρεψε τις πόλεις μας»  και να γιατί: «Τις διαφορές αυτές στην δόμηση, τα ποσοτικά και ποιοτικά δηλαδή χαρακτηριστικά των περιοχών της πόλης,  δεν τις καθόριζε η «αντιπαροχή», είναι επιλογές της Πολιτικής ηγεσίας του Κράτους, και είναι αυτές που καθορίζουν την κατανομή των τάξεων στον χώρο της πόλης. «Αντιπαροχή» πραγματοποιήθηκε και στο Παλαιό Ψυχικό και στην Φιλοθέη  και στο κέντρο της Αθήνας. Τις ποσοτικές και ποιοτικές διαφορές της «αντιπαροχής» ανάμεσα στο Παλιό Ψυχικό και τους Αμπελόκηπους π.χ. τις καθόρισε το Κράτος, καθορίζοντας την Πολεοδομική ποιότητα των περιοχών, δεν τις καθόρισε η «αντιπαροχή», και τις καθόρισε με ταξικά κριτήρια. Την Πολεοδομική ποιότητα  των περιοχών με κάλυψη οικοπέδου 70% με κτίρια σε επαφή το ένα με το άλλο, με κουζίνες και λουτρά να φωτίζονται και να αερίζονται από φωταγωγούς 1,20μx1,20μ, με κοινόχρηστους εσωτερικούς διαδρόμους πλάτους 1,00μ,, δεν τις καθόρισε η «αντιπαροχή» τις καθόρισε το Κράτος, αυτό επέλεξε αυτή την ποιότητα  κατοικίας για τα κατώτερα οικονομικά στρώματα. Τα ανήλιαγα και υγρά υπόγεια που πουλιόταν τότε σαν «διαμερίσματα» από τους εργολάβους, το Κράτος μπορεί να μην τους έδωσε πολεοδομική νομιμότητα, τους έδωσε όμως συμβολαιογραφική νομιμότητα, αφού νόμιμα μεταβιβάζονταν,  και  οι δημόσιες Υπηρεσίες όπως τα υποθηκοφυλακεία  νόμιμα μετέγραφαν το συμβόλαια. Η ιστορική πραγματικότητα λοιπόν μας λέει ότι το Κράτος καθόρισε την Πολεοδομική ποιότητα των περιοχών της πόλης, και όχι η «αντιπαροχή». Η «αντιπαροχή» ανέλαβε απλώς «εργολαβία» να τηρήσει τις «ταξικές επιλογές» της Πολεοδομικής ποιότητας των διάφορων περιοχών της πόλης, που το Κράτος καθόρισε.». Αναλυτικά:   https://angelmois.blogspot.com/2019/01/airbnb.html
3.   Η δε αυθαίρετη δόμηση των λαϊκών στρωμάτων δεν ήταν μια φιλανθρωπική παραχώρηση της κυρίαρχης τάξης ήταν: «Στην πρώτη περίοδο, τέλος του 1950 αρχές της δεκαετίας του 1960, η εσωτερική μετανάστευση φέρνει στις μεγάλες Πόλεις, κυρίως Αθήνα και Θεσσαλονίκη, μεγάλα τμήματα αγροτικού πληθυσμού που από την γεωργία  δεν μπορούσε να ζήσει, και έρχεται στην Πόλη και γίνεται εργάτης, θυρωρός, κλητήρας, μικροπωλητής κ.α.   Στις εκλογές του 1958 η Ε.Δ.Α είναι αξιωματική αντιπολίτευση. Η αντιδραστική κυρίαρχη τάξη του τόπου μας, ανησυχεί. Εκμεταλλεύεται λοιπόν την ανάγκη για στέγη των στρωμάτων αυτών της κοινωνίας, και «παραχωρεί την αυθαίρετη δόμηση». Στην δεύτερη περίοδο, μετά την χούντα, τα λαϊκά στρώματα ζητούν εκδημοκρατισμό της χώρας, καλύτερες συνθήκες ζωής, τα αριστερά κόμματα είναι σε άνοδο, η κυρίαρχη τάξη δεν θέλει να προχωρήσει στον αστικοδημοκρατικό μετασχηματισμό της χώρας, και πως άλλωστε να θέλει αφού είναι σφοδρά αντιδραστική. «Παραχωρεί» λοιπόν την «αυθαίρετη δόμηση της εξοχικής κατοικίας στα λαϊκά στρώματα» και καλλιεργεί  την παραπλανητική πεποίθηση ότι η «αυθαίρετη εξοχική κατοικία» αναβαθμίζει την «ποιότητα της ζωής του λαού».  Η τρίτη  περίοδος ξεκινά στην δεύτερη τετραετία του ΠΑΣΟΚ, όταν αυτό έχει πια συμβιβαστεί με την βαθειά αντιδραστική κυρίαρχη τάξη του τόπου μας, ο λαός όμως ακόμη έντονα πολιτικοποιημένος αντιδρά. Η κυρίαρχη τάξη καταλαβαίνει ότι για να συνεχίσει να κυβερνά αυτόν τον τόπο, πρέπει η ψήφος του λαού να απολιτικοποιηθεί, και ξεκινά την προπαγάνδα «απολιτικοποίησης» του λαού, καλλιεργώντας την παραπλανητική  άποψη ότι η «ψήφος συναλλαγής» έχει αξία, η «πολιτική ψήφος» είναι ξεπερασμένη. Δίνει λοιπόν την «αυθαίρετη δόμηση στα λαϊκά στρώματα» εμπλουτισμένη με τόση «συναλλαγή» όσο ποτέ άλλοτε, και πετυχαίνει τον σκοπό της. Από την σύντομη τούτη ιστορική ανασκόπηση βλέπουμε ότι η «αυθαίρετη δόμηση των λαϊκών στρωμάτων» ήταν ένα από τα μέσα που χρησιμοποίησε η κυρίαρχη τάξη του τόπου μας, με στόχο  να αποπροσανατολίσει τμήματα των λαϊκών στρωμάτων από τα πραγματικά τους προβλήματα και να τα οδηγήσει σε εκλογικές συμπεριφορές εξυπηρετικές στα συμφέροντά της. Για το λόγο  αυτό και η «αυθαίρετη δόμηση των λαϊκών στρωμάτων» στη χώρα μας έχει διαφορετικά «πολεοδομικά χαρακτηριστικά» στις τρεις χρονικές περιόδους που πραγματοποιήθηκε. Και έχει διαφορετικά «χαρακτηριστικά» γιατί στην πρώτη περίοδο θέλει να εγκλωβίσει  τα πιο φτωχά στρώματα της κοινωνίας, να μην πολιτικοποιηθούν, και το κάνει καλλιεργώντας τον φόβο, την υποταγή, στην δεύτερη περίοδο ικανοποιεί την μικροαστική τάξη που θέλει να ανέβει κοινωνικά και οικονομικά, και αισθάνεται ότι την χάνει από το εκλογικό της σώμα, και στην τρίτη περίοδο απευθύνεται και στην μικροαστική με τους ημιυπαίθριους και στην μεσοαστική με τις μεζονέτες, τάξεις και οι δύο στήριγμά της στις οποίες καλλιεργεί μέσω της «αυθαίρετης δόμησης» τις νέες «κοινωνικές αξίες» που θέλει να επιβάλλει για να συνεχίζουν να την στηρίζουν" . Αναλυτικά:   https://angelmois.blogspot.com/2011/06/blog-post_2147.html  και  https://angelmois.blogspot.com/2018/08/1955-2011-airbnb.html

Η παραποίηση, η παραχάραξη, η πλαστογράφηση της πραγματικής ιστορίας του τόπου μας με σκοπό την ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ ΤΟΥ ΔΟΥΛΕΥΤΗ ΛΑΟΥ νομίζω ότι γίνεται φανερή τώρα!!!  

Και η Γυάρος, σχετίζεται, στην ουσία της,- είναι το αδιαχώριστο παρελθόν-,  με την σημερινή πραγματικότητα πολιτική-κοινωνική –οικονομική. Είναι συνδεδεμένη με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινότητα των  προσφυγικών της Αλεξάνδρας, με τα σημερινά προβλήματα στέγασης των λαϊκών στρωμάτων, με τα κόκκινα δάνεια, με το Ελληνικό, με την ληστρική κλοπή της λαϊκής κατοικίας, με την ραγδαία αύξηση των εργατικών ατυχημάτων, με την οικονομική-πνευματική και κοινωνική  φτώχεια, που επιβάλλεται η πρώτη με την  νέα εργατική νομοθεσία, η δεύτερη με το νέο περιεχόμενο της Παιδείας ,και η τρίτη  με την καλλιέργεια δήθεν νέων ανθρωπιστικών αξιών, αντιανθρωπιστικές στην ουσία, που  προπαγανδίζονται όμως σαν  αναγκαίες για την σημερινή ανθρώπινη επιβίωση- πρόσεξε όχι ζωή, επιβίωση-  ώστε να γίνονται απερίσκεπτα αποδεκτές,  με πολύμορφα  φαινόμενα βίας, με …. με…..  Και όλα αυτά είναι δημιουργήματα της κυρίαρχης τάξης. Τα δημιούργησε και τα επιβάλλει γιατί με τον τρόπο αυτό  μείωσε για πολλοστή φορά, με νέες μεθόδους,  το «κοστολόγιο της ελευθερίας»  των κατώτερων τάξεων και αύξησε τα κέρδη της. Η μορφή άλλαξε, η ουσία παρέμεινε ίδια! 

Η «αναστήλωση και συντήρηση» δεν φτάνει για να διατηρηθεί η ιστορική μνήμη της Γυάρου. Πρέπει η Νεολαία, να την συνδέσει, με τα πολιτικά-κοινωνικά-οικονομικά προβλήματα της σημερινής κατάστασης, που αντιμετωπίζει σήμερα η ίδια. Αυτό που λέγανε οι Καθηγητές μας στη Σχολή, «ΤΟ  ΦΟΙΤΗΤΑΡΙΟ ΝΑ ΒΓΕΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗ ΣΧΟΛΗ,  να αφουγκραστεί την πραγματική κοινωνία,  να ακούσει προβλήματά της, να πάρει εμπειρίες για τη ζωή μέσα στη πραγματική κοινωνική ζωή. Γιατί μόνο έτσι μπορεί να κατανοήσει την σημερινή πραγματικότητα, μόνο έτσι μπορεί να διαπιστώσει την εξάρτησή της από τα περασμένα, να  δει την προοπτική που διαμορφώνεται για το αύριο, και να κάνει την δική του πρόταση για το αύριο», δεν ήταν ένα «σλόγκαν», ήταν απόρροια της ιστορικής τους εμπειρίας!!

 

Περιβάλλον: Γράφει κάποιος, ότι,  ο ΣΑΔΑΣ Αττικής κάλεσε τα μέλη του να «απέχουν» από τον διαγωνισμό. Και ζήτησε: «Να δοθεί άμεσα γενναία κρατική χρηματοδότηση για να προχωρήσει η αποκατάσταση των ιστορικών κτιρίων και η δημιουργία υποδομών για να καταστεί το νησί επισκέψιμο. Σε αυτό το πλαίσιο καλούμε να αναλάβουν οι αρμόδιοι φορείς του δημοσίου με τη συμμετοχή του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ τη διεξαγωγή αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για την προώθηση συγκεκριμένης πρότασης – πλαίσιο για την απόλυτη προστασία και την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης της Γυάρου και άλλων αντίστοιχων τόπων εξορίας που ρημάζουν».

Αρχιτέκτονας: Άποψη του ΣΑΔΑΣ Αττικής………….

 

Για την Γυάρο, με την ευκαιρία της απονομής των Βραβείων «αναμόρφωσης και αξιοποίησης», και την αντίδραση του ΣΦΕΑ

Περιβάλλον: «Στις 29 Απριλίου 2026 πραγματοποιήθηκε εκδήλωση στο Ευγενίδειο Ίδρυμα για τη βράβευση σχεδίων «αναμόρφωσης και αξιοποίησης» του χώρου ιστορικής μνήμης της Γυάρου. Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε από την ιδιωτική εταιρεία ALUMIL και την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία Πολιτιστικού και Κοινωφελούς Έργου ΑΙΓΕΑΣ, με συνδιοργάνωση και εποπτεία από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας,» γράφει   η ιστοσελίδα «Ημεροδρόμος». «Τα σχέδια –γράφει – προκάλεσαν  οργή στα μέλη της αντιπροσωπείας του Συνδέσμου Φυλακισθέντων, Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974».

Αρχιτέκτονας: Το διάβασα το κείμενο!! Και είδα και τις προτάσεις που βραβεύθηκαν και αυτές που επαινέθηκαν!!

  Περιβάλλον: Το σχόλιό σου θέλω.

Αρχιτέκτονας: Οι «προτάσεις» ανταποκρίνονται στην «αναμόρφωση και αξιοποίηση» που ζήτησαν οι εντολείς. Ο ΣΦΕΑ μιλάει για «αναστήλωση και συντήρηση».

Περιβάλλον: Ο ΣΦΕΑ απαιτεί- γράφει το ρεπορτάζ-  «ο χώρος αυτός να μείνει αναλλοίωτος. Να μείνει διατηρητέος δεν θέλουμε καμία παρέμβαση, δεν θέλουμε καμία τουριστική αξιοποίηση, τι θέλουμε; Θέλουμε συντήρηση αυτών των φυλακών, του χώρου των νεκροταφείων, συντήρηση της προβλήτας, για να είναι επισκέψιμοι οι χώροι αυτοί.».

Αρχιτέκτονας: Μάλιστα. Και ζητάει ο ΣΦΕΑ γράφει το ρεπορτάζ « β) στην υλοποίηση, το ταχύτερο δυνατόν, των έργων που δρομολογήθηκαν  το 2001 με ταυτόσημες Αποφάσεις των υπουργών Αιγαίου και Πολιτισμού (ΦΕΚ 722/2001, ΦΕΚ 1680/Β/2001) – λαμβάνοντας υπόψη ότι τις μελέτες των έργων αυτών ενέκρινε το Κεντρικό Συμβούλιο Νεότερων Μνημείων και την Α’ φάση τους παρέλαβε και πλήρωσε το Κράτος, αλλά δεν υλοποιήθηκαν ποτέ μέχρι σήμερα». Μόνο που από το 2001 πέρασαν και 25 χρόνια, και αυτό σημαίνει ότι οι «μελέτες» θέλουν ενημέρωση.

Περιβάλλον: «Ο χώρος αυτός μπορεί να γίνει μόνο δημόσιος χώρος μνήμης, ιστορίας και πολιτισμού, όπου οι νέες γενιές μαθητών, φοιτητών, ερευνητών και παιδιά του λαού θα επισκέπτονται ελευθέρα για να διδάσκονται το κόστος της ελευθερίας και έχοντας την υποχρέωση να τη φτάσουν μέχρι το τέλος, μέχρι την πλήρη κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Όταν στη Γυάρο πέφτει το σκοτάδι, λυσσομανάν οι άνεμοι κι ακούμε συριγμούς… είναι οι ψυχές των κρατουμένων! Ποιος θα τα διαχειριστεί αυτά;» είπε ο Κος Στέργιος Βασιλείου, μέλος του ΣΦΕΑ, στο τέλος της ομιλίας του.

Αρχιτέκτονας: Δίκιο έχει!!!

Περιβάλλον: Σε βλέπω πολύ σκεφτική. Δεν θέλεις να το συζητήσουμε;

Αρχιτέκτονας: Στο έχω πει και σε παλαιότερη συζήτησή μας. Η Γυάρος δεν είναι κάτι «εύκολο». Ο ΣΦΕΑ ζητάει «συντήρηση των φυλακών, του χώρου των νεκροταφείων, της προβλήτας». «Συντήρηση» σημαίνει να γίνουν κάποιες επεμβάσεις για να αποφευχθούν περεταίρω φθορές.  Από ότι είδα όμως σε φωτογραφίες πρόσφατες του κτιρίου των φυλακών, έχουμε μεγάλες φθορές, και το κτίριο χρειάζεται «αναστήλωση» και όχι απλή  «συντήρηση». Και στην μία και στην άλλη περίπτωση όμως αυτό σημαίνει ότι πρέπει να γίνει λεπτομερής φωτογράφιση της υφιστάμενης κατάστασης, λεπτομερής αποτύπωση του υφιστάμενου κτιρίου, καταγραφή των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν, καταγραφή των τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν, κ.α  Είναι μια διαδικασία που πρέπει να γίνει επί τόπου και απαιτεί χρόνο. Να μελετηθεί το κτίριο μετά την ολοκλήρωση των παραπάνω αναφερόμενων εργασιών, και όταν λέμε μελέτη εννοούμε, σύνταξη λεπτομερούς «Αιτιολογικής-Τεχνικής Έκθεσης» όπου αναλύεται και περιγράφεται ολόκληρη η  ιστορία της κατασκευής του κτιρίου, σε συνάρτηση, και με τις μαρτυρίες των ανθρώπων που βίωσαν την κατασκευή (1947-1950), και με αυτούς που φυλακίστηκαν στα χρόνια της χούντας (1967-1974).  Και να ξέρεις ότι η μελέτη αυτή κρύβει πολλές φορές «εκπλήξεις» μεγάλης ιστορικής σημασίας για την εποχή. Τα ίδια βέβαια πρέπει να γίνουν και για τους άλλους χώρους που ο ΣΦΕΑ ζητάει «συντήρηση». 

Και ερχόμαστε στην «πρόταση». Εδώ δεν θα συμφωνήσω με το «και έχοντας την υποχρέωση…..» του Κου Βασιλείου γιατί προτιμώ το «και να αισθανθούν  βαθιά μέσα τους την ανάγκη  να την φτάσουν…..». Και αυτό γιατί πιστεύω ότι οι «νέες γενιές διδάσκονται….» μόνο όταν, όπως λέγανε  οι Καθηγητές μου στη Σχολή Αρχιτεκτόνων της Φλωρεντίας την δεκαετία του '70: «ΤΟ  ΦΟΙΤΗΤΑΡΙΟ ΝΑ ΒΓΕΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗ ΣΧΟΛΗ,  να αφουγκραστεί την πραγματική κοινωνία,  να ακούσει προβλήματά της, να πάρει εμπειρίες για τη ζωή μέσα στη πραγματική κοινωνική ζωή. Γιατί μόνο έτσι μπορεί να κατανοήσει την σημερινή πραγματικότητα, μόνο έτσι μπορεί να διαπιστώσει την εξάρτησή της από τα περασμένα, να  δει την προοπτική που διαμορφώνεται για το αύριο, και να κάνει την δική του πρόταση για το αύριο».

Και είναι μια ευκαιρία ο ΣΦΕΑ να δώσει το θέμα που τον απασχολεί χρόνια τώρα, στο ΦΟΙΤΗΤΑΡΙΟ να το λύσει!!! Να το εμπιστευθεί!!

Προσωπική εμπειρία για το -ΤΟ  ΦΟΙΤΗΤΑΡΙΟ ΝΑ ΒΓΕΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗ ΣΧΟΛΗ-  διάβασε εδώ:  Για τη Γυάρο

Και η άποψή μου για την Γυάρο : Για τη Γυάρο (2). Απάντηση στα σχόλια.